- Sebze Adı
- Kırmızı Pancar
- Sebze Diğer Adları
- Pancar, Yemlik Pancar
- Azerbaycan Adı
- Qırmızı çuğundur
- Almanca Adı
- Rote Bete
- Arapça Adı
- شمندر أحمر
- Farsça Adı
- چغندر قرمز
- Fransızca Adı
- Betterave rouge
- İngilizce Adı
- Red beet, Beetroot
- İtalyanca Adı
- Barbabietola rossa
- Rusça Adı
- Свекла
- Yunanca Adı
- Παντζάρι
- Bulunduğu Yer
- Bahçelerde ve tarlalarda yetişir.
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar aylarında hasat edilir.
- Kullanılan Bölgesi
- Kökü ve yaprakları.
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Avrupa, Asya ve Amerika.
- Latince Adı
BETA VULGARİS VAR. RUBRA L. (SİN.
- Beta vulgaris L.)
SEBZE TANIMI
Kırmızı pancar, kök kısmı kırmızı-mor renkli, yaprakları yeşil, kök sebze grubuna ait bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Salata, turşu, çorba, meze ve içeceklerde kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Betalain, folat, lif, demir ve potasyum bakımından zengin; antioksidan ve kan basıncı düzenleyici etkileri araştırılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
Akciğer hastalıklarında.
- Antioksidan
Bağırsaklar.
Bağışıklık.
- Kabızlığa
- Kan yapıcı,
Karaciğer.
- Kötü huylu hücrelerle mücadele,
Mide.
Sinirler.
Tansiyon dengeleyi.
Toksinlerden arındırır.
YAN ETKİLERİ
Aşırı tüketim idrar ve dışkıda kırmızı renge sebep olabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Haşlanarak salatalara, çorbalara katılır; suyu içilir, turşusu yapılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Kırmızı pancar, Chenopodiaceae (ıspanakgiller) familyasına ait bir kök sebzedir. Kırmızı rengini betasiyanin (betanin) pigmentlerinden alır. İçeriğinde betain, nitrat, folik asit, potasyum, magnezyum, demir, C vitamini ve B kompleks vitaminleri bulunur. Pancar, özellikle kan yapıcı ve karaciğer destekleyici özelliğiyle bilinir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri betain, betanin (betasiyanin), polifenoller ve doğal nitratlardır. Bu maddeler damar genişletici, kan basıncını düşürücü, antioksidan ve hücre yenileyici etkiler gösterir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Betain, farmasötik sektörde karaciğer koruyucu (hepatoprotektif) ve homosistein düşürücü etki nedeniyle ilaç ve takviye formülasyonlarında kullanılmaktadır. Ayrıca betasiyanin pigmentleri, doğal ilaç boyası ve antioksidan ajan olarak araştırılmaktadır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Kırmızı pancar ekstresi, özellikle nitrat ve betain içeriği nedeniyle gıda takviyelerinde kullanılır. Sporcu performansını artırıcı, kan akışını düzenleyici ve karaciğer fonksiyonlarını destekleyici ürünlerde yer alır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Pancar bileşikleri, eNOS (endotelyal nitrik oksit sentaz) gen ekspresyonunu artırarak damar genişlemesini destekler. Betain, metilasyon döngüsünde DNA metilasyonu ve gen ekspresyonunun düzenlenmesinde görev alır. Ayrıca Nrf2 yolağını aktive ederek hücresel antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) ekspresyonunu uyarır. Pancar polifenolleri, inflamatuar genlerin (IL-6, TNF-α) baskılanmasına katkı sağlar.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, pancarı 'kanı temizleyen, karaciğeri kuvvetlendiren ve mideyi ısıtan' bitkiler arasında sayar. Davud el-Antaki, 'pancar suyu içilirse karaciğer sertliğini yumuşatır, kan dolaşımını güçlendirir' der. Anadolu tıbbında pancar suyu, kansızlığa ve halsizliğe karşı kullanılmıştır.