- Bitki Adı
- Acu Marul
- Bitki Diğer Adları
- Yabani Marul, Acı Marul, Uyku Marulu
- Latince Adı
- Lactuca virosa L.
- Almanca Adı
- Wilder Lattich
- Arapça Adı
- الخس البري
- Farsça Adı
- کاهوی وحشی
- Fransızca Adı
- Laitue vireuse
- İngilizce Adı
- Wild lettuce
- İtalyanca Adı
- Lattuga selvatica
- Rusça Adı
- Дикий латук
- Yunanca Adı
- Άγριο Μαρούλι
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Anadolu, Kafkasya, Akdeniz çevresi
- Toplanma Zamanı
- Yaz sonu – Sonbahar başı
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprak ve sütlü özsuyu (lateks)
- Yetiştiği Bölgeler
- Ilıman iklimli bölgeler
- Bitki Tanımı
- 1 metreye kadar boylanabilen, sütlü özsulu, sarı çiçekli, acı tatlı otsu bir bitkidir.
- Günlük Kullanım
- 1 bardak sıcak suya 1 çay kaşığı kurutulmuş bitki konulur, 5 dakika demlenir.
- Modern Bilimde
- Hafif sedatif ve analjezik etkileri üzerine araştırmalar yapılmıştır.
- Kullanım Alanları
- PANZEHİR,
- Yan Etkileri
- Aşırı dozda baş dönmesi, mide bulantısı ve uyku hali yapabilir. Hamilelerde önerilmez.
- Hazırlanış Şekli
- Kurutulmuş lateks (laktukarium) tentür veya çay hâlinde hazırlanır.
- Azerbaycan Adı
- Acı Marul Otu
- Ağrı kesici,
- Öksürük giderici,
- Sakinleştirici,
- Sinir yatıştırıcı,
- Bitki İçeriği
Acı marul, Asteraceae (papatyagiller) familyasından iki yıllık otsu bir bitkidir. Avrupa, Asya ve Anadolu’da doğal olarak yetişir. Halk arasında yabani marul veya uyku marulu olarak da bilinir. İçeriğinde lateks (lactucarium), seskiterpen laktonlar, alkaloidler, flavonoidler ve uçucu yağlar bulunur. Bitki, özellikle süt kıvamındaki özsuyu ile tanınır.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri lactucin, lactucopicrin, seskiterpen laktonlar ve bitkisel alkaloidlerdir. Bu bileşenler analjezik, sedatif, antienflamatuar ve hafif hipnotik etkiler gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Lactucarium (acı marul özsuyu), 19. yüzyıldan itibaren eczacılıkta doğal bir sedatif ve öksürük giderici ajan olarak kullanılmıştır. Günümüzde bazı fitoterapötik formülasyonlarda doğal uyku düzenleyici ve sinir yatıştırıcı bileşen olarak değerlendirilmektedir.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Acı marul ekstresi, uyku kalitesini destekleyen, sinir sistemini rahatlatan ve stres azaltıcı gıda takviyelerinde kullanılır. Genellikle melisa, kediotu ve şerbetçiotu ile birlikte formülasyonlara dahil edilir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Lactuca virosa bileşikleri, GABA reseptörleri üzerinde modülatör etki gösterir. Ayrıca NF-κB ve COX-2 genlerinin ekspresyonunu baskılayarak inflamasyonu azaltır. Lactucin ve lactucopicrin bileşenlerinin nöronal hücre kültürlerinde antioksidan genleri (Nrf2, SOD, GPx) aktive ettiği gösterilmiştir. Bu etkiler, sinir hücrelerinin oksidatif strese karşı dayanıklılığını artırır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, marulun 'sıcaklığı yatıştırdığını, uykuyu kolaylaştırdığını ve zihni sakinleştirdiğini' belirtmiştir. Davud el-Antaki, 'acı marul suyu içildiğinde öfkeyi giderir, kalbi huzura kavuşturur' der. Anadolu hekimleri, bitki özsuyunu su veya sütle karıştırarak uykusuzluk ve sinirsel gerginliklerde kullanmışlardır.