- Latince Adı
- Vicia faba L.
- Almanca Adı
- Dicke Bohne
- Arapça Adı
- فول
- Farsça Adı
- باقل
- Fransızca Adı
- Fève
- İngilizce Adı
- Broad bean, Fava bean
- İtalyanca Adı
- Fava
- Rusça Adı
- Бобы
- Yunanca Adı
- Κουκιά
- Bulunduğu Yer
- Tarlalarda ve bahçelerde kültür bitkisi olarak yetiştirilir.
- Toplanma Zamanı
- İlkbahar sonu ve yaz başında, Mayıs-Haziran aylarında.
- Kullanılan Bölgesi
- Taneleri, genç yaprakları.
- Yetiştiği Bölgeler
- Akdeniz, Orta Doğu, Anadolu ve Avrupa ülkeleri.
- Günlük Kullanım
- Taze sebze yemeği, zeytinyağlı, fava ezmesi şeklinde tüketilir.
- Modern Bilimde
- Baklada yüksek oranda protein, lif, demir ve folik asit bulunur; Parkinson hastalığına yönelik araştırmalarda L-dopa içeriği önemlidir.
- Kullanım Alanları
- Bağırsaklar
- Yan Etkileri
- Favizm hastalığı olanlarda (enzim eksikliği) alerjik reaksiyon yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Haşlanarak, zeytinyağlı veya taneleri ezilerek fava yapılır.
- Sebze Adı
- Bakla
- Sebze Diğer Adları
- Fava Fasulyesi, İç Bakla
- Azerbaycan Adı
- Lobya (Bakla)
- Sebze Tanımı
Bakla, baklagiller familyasından, iri ve yeşil kabuklu, çok taneli bir sebzedir.
Bakla çiçeği Böbrek taşlarının düşürülmesinde etkin rol oynar.
- Besleyici,
Böbrek taşlarının düşürülmesinde etkin rol oynar.
- İç organları Tıkanıklığı,
İdrar yolları iltihaplarında fayda sağlar.
Karaciğeri toksinlerden arındırmada etkin rol oynar.
- Mide
- Parkinson hastalığına faydalı olduğu söylenmekte,
Sinir sistemini güçlendirir.
- Bitki İçeriği
Bakla, Fabaceae (baklagiller) familyasından tek yıllık bir bitkidir. Hem taze hem kuru olarak tüketilir. İçeriğinde yüksek oranda bitkisel protein (%25-30), lif, nişasta, folik asit, magnezyum, potasyum ve demir bulunur. Ayrıca dopamin öncüsü olan L-DOPA bileşiği açısından zengindir.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddesi L-3,4-dihydroxyphenylalanine (L-DOPA)’dır. Bunun yanında tanen, lektin, flavonoidler ve fitosteroller içerir. Bu maddeler nörolojik, kardiyovasküler ve metabolik sistem üzerinde önemli biyolojik etkiler gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Baklada bulunan L-DOPA, Parkinson hastalığının tedavisinde kullanılan 'Levodopa' ilacının doğal kaynağıdır. İlaç sektörü, Parkinson hastalarında dopamin eksikliğini gidermek için sentetik veya bitkisel kökenli L-DOPA formülasyonlarını kullanır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Vicia faba ekstraktı, doğal dopamin desteği ve enerji artırıcı formüllerde kullanılır. Ayrıca L-DOPA standardize edilmiş bakla tozu takviyeleri, sinirsel fonksiyonları destekleyen nörolojik destek ürünlerinde bulunur.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Vicia faba, genom çalışmaları açısından model bitki türlerinden biridir. L-DOPA biyosentezine ilişkin genler (tyrosine hydroxylase, dopa decarboxylase) üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Moleküler biyolojide mitotik hücre bölünmesinin gözlemlenmesinde de klasik model organizmadır. Ayrıca bakla filizlerinden elde edilen antioksidan polifenoller, gen ekspresyonunu düzenleyici etkiler göstermiştir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, baklayı 'karaciğeri kuvvetlendirir, mideyi yumuşatır' olarak tanımlar. Davud el-Antaki, 'bakla unuyla yapılan lapa şişleri indirir, ağrıları dindirir' der. Anadolu’da haşlanmış bakla taneleri ezilerek ciltteki apselere ve iltihaplara haricen uygulanmıştır.