- Sebze Adı
- Su Teresi
- Sebze Diğer Adları
- Su Marulu, Gerdeme
- Latince Adı
- Nasturtium officinale R.Br.
- Azerbaycan Adı
- Su kələmi
- Almanca Adı
- Brunnenkresse
- Arapça Adı
- جرجير الماء
- Farsça Adı
- شاهی آبی
- Fransızca Adı
- Cresson de fontaine
- İngilizce Adı
- Watercress
- İtalyanca Adı
- Crescione d’acqua
- Rusça Adı
- Кресс водяной
- Yunanca Adı
- Νεροκάρδαμο
- Bulunduğu Yer
- Dere kenarları, sulak alanlar ve göl kıyılarında yetişir.
- Toplanma Zamanı
- İlkbahar ve yaz aylarında.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprakları ve gövdeleri.
- Yetiştiği Bölgeler
- Anadolu, Avrupa, Asya ve Amerika.
SEBZE TANIMI
Su teresi, keskin aromalı, yeşil yapraklı, turpgiller familyasına ait, sulak alanlarda yetişen bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Salata, meze, çorba ve yemeklerde kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Vitamin A, C, K, kalsiyum, demir ve antioksidanlar açısından zengin; sindirim, bağışıklık ve dolaşım sistemi üzerine araştırılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
- Bağışıklık güçlendirici,
Böbrekler.
Böbrekte taşları.
- İdrar söktürücü,
- Iştah açıcı,
Romatizmal hastalıklarda.
Sindirim düzenleyici.
Vitamin ve mineral.
YAN ETKİLERİ
Fazla tüketimde mide ekşimesi yapabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Taze yaprakları salatalarda, yemeklerde ve çorbalarda kullanılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Su teresi, Brassicaceae (turpgiller) familyasından, su kenarlarında yetişen çok yıllık otsu bir bitkidir. İçeriğinde yüksek oranda C vitamini, A vitamini, K vitamini, folik asit, kalsiyum, demir, iyot ve glukozinolatlar bulunur. Antioksidan, arındırıcı ve bağışıklık güçlendirici özellikleriyle bilinir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Ana etken bileşenleri glukonasturtiin (bir glukozinolat türevi), feniletil izotiyosiyanat, flavonoidler, lutein ve beta-karoten’dir. Bu bileşikler antikanser, antimikrobiyal, detoksifiye edici ve karaciğer koruyucu etki gösterir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Glukonasturtiin ve izotiyosiyanatlar, ilaç sektöründe doğal detoksifikasyon ajanları olarak kullanılır. Bu bileşikler karaciğerin faz II detoks enzimlerini (GST, NQO1) aktive eder. Ayrıca su teresi ekstresi, solunum yolları temizleyici bitkisel preparatlarda da yer almaktadır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Su teresi ekstresi, özellikle karaciğer fonksiyonlarını destekleyen, detoksifikasyonu artıran ve hücre yenileyici özellikteki gıda takviyelerinde yer alır. Ayrıca bağışıklık sistemini destekleyici formülasyonlarda kullanılır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Su teresi bileşikleri, Nrf2 gen yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) ekspresyonunu artırır. İzotiyosiyanatlar, p53 ve Bax genlerini aktive edip kanser hücrelerinde apoptozu destekler. Ayrıca NF-κB ve COX-2 genlerinin baskılanmasıyla inflamasyon azaltılır. Glukonasturtiin, faz II enzim genlerinin transkripsiyonunu düzenleyerek DNA hasarına karşı koruyucu rol oynar.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, su teresini 'kanı temizleyen, safrayı düzenleyen ve mideyi kuvvetlendiren' bitkiler arasında sayar. Davud el-Antaki, 'su teresi karaciğeri temizler, idrarı artırır, akciğeri yumuşatır' der. Anadolu tıbbında ise taze su teresi, bahar aylarında karaciğer arındırıcı olarak salata şeklinde tüketilmiştir.