- Bitki Adı
- Karabuğday
- Bitki Diğer Adları
- Greçka
- Latince Adı
- Karabuğday
- Almanca Adı
- Buchweizen
- Arapça Adı
- الحنطة السوداء
- Farsça Adı
- گندم سیاه
- Fransızca Adı
- Sarrasin
- İngilizce Adı
- Buckwheat
- İtalyanca Adı
- Grano saraceno
- Rusça Adı
- Гречиха
- Yunanca Adı
- Φαγόπυρο
- Bulunduğu Yer
- Dağlık bölgeler, tarla ekimleri
- Toplanma Zamanı
- Yaz sonu – Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Tohum
- Yetiştiği Bölgeler
- Asya, Avrupa, Anadolu
- Bitki Tanımı
- Polygonaceae familyasından, üçgen biçimli tohumlar veren otsu bitki.
- Günlük Kullanım
- Tohumları haşlanarak, un haline getirilerek tüketilir.
- Modern Bilimde
- GLUTENSİZ YAPISIYLA ÇÖLYAK HASTALARI için alternatif tahıl;
- Kullanım Alanları
- Çölyak hastaları,
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketim bazı kişilerde alerjiye yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Haşlanarak yemeklerde, un olarak ekmek ve hamur işlerinde kullanılır.
- Azerbaycan Adı
- Qara buğda
- Fagopyrum esculentum Moench
- (Sin: Fagopyrum fagopyrum H.Karst.)
- Toprak üstü, tohum
- Karabuğday
- Fagopyrum esculentum Moench
- (Sin.: Fagopyrum fagopyrum H.Karst.)
- Filizlendirilmiş karabuğday bitkisi
Damar sağlığını destekleyen rutin flavonoidi ile incelenmektedir.
- Damar sağlığı,
Enerji verici.
- Glutensiz,
- Kan şekeri dengesi,
- Sindirim sistemi,
- Bitki İçeriği
Karabuğday, Polygonaceae (madımakgiller) familyasından bir bitkidir. Gerçek buğdaylarla akraba değildir, ancak tohumları un haline getirilerek tahıl benzeri şekilde kullanılır. Anavatanı Orta Asya’dır. İçeriğinde yüksek oranda rutin, kersetin, D-chiro-inositol, lif, magnezyum, demir, manganez, fosfor, B kompleks vitaminleri ve esansiyel aminoasitler (lizin, treonin) bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri rutin, kersetin, fagopirin ve D-chiro-inositol’dür. Bu bileşikler antioksidan, damar güçlendirici, antidiabetik ve antiinflamatuar etkilere sahiptir. Rutin, damar geçirgenliğini azaltır ve kılcal damarları korur.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Rutin, ilaç sektöründe damar sağlığını koruyucu ve varis tedavisinde kullanılan birçok preparatın doğal kaynağıdır. Karabuğdaydan elde edilen D-chiro-inositol, insülin duyarlılığını artırıcı etkisi nedeniyle diyabet tedavisinde araştırılmaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Karabuğday ekstresi, rutin ve D-chiro-inositol içeriği sayesinde gıda takviyelerinde yer alır. Damar elastikiyetini artıran, kolesterol dengeleyici ve glisemik kontrolü destekleyen ürünlerde kullanılır. Ayrıca glutensiz diyetlerde fonksiyonel gıda hammaddesidir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Karabuğday polifenolleri, Nrf2 yolağını aktive ederek antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) aktivitesini artırır. Rutin ve kersetin, NF-κB ve COX-2 genlerinin ekspresyonunu baskılayarak inflamasyonu azaltır. D-chiro-inositol, hücresel insülin sinyal yolunu (PI3K/Akt) aktive ederek glikoz alımını artırır. Ayrıca fagopirin bileşiği, hücre yenilenmesi ve ışığa duyarlı tedaviler (fotodinamik terapi) üzerine moleküler düzeyde araştırılmaktadır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, karabuğdayı doğrudan anmasa da 'damarları kuvvetlendiren ve kanı temizleyen bitkiler' arasında benzer bileşiklere sahip türlerden bahseder. Davud el-Antaki, 'kan dolaşımını düzenleyen bitkilerle yapılan karışımların damar sertliğini azalttığını' belirtmiştir. Anadolu’da karabuğday lapası, mideyi yumuşatıcı ve sindirimi düzenleyici olarak kullanılmıştır.