- Bitki Adı
- Şimşir Yaprağı
- Bitki Diğer Adları
- Adi şimşir, Boxwood
- Latince Adı
- Buxus sempervirens L.
- Almanca Adı
- Buchsbaum
- Arapça Adı
- شمشير
- Farsça Adı
- شمشیر
- Fransızca Adı
- Buis
- İngilizce Adı
- Boxwood
- İtalyanca Adı
- Bosso
- Rusça Adı
- Самшит
- Yunanca Adı
- Πυξάρι
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Anadolu, Kafkasya ve Akdeniz bölgelerinde yetişir.
- Toplanma Zamanı
- Yaprakları ilkbahar-yaz döneminde toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprak ve kabuk.
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Yunanistan, Kafkasya ve Avrupa'nın birçok bölgesi.
- Bitki Tanımı
- Her dem yeşil, sık dallı, sert yapraklı, çalı formunda veya küçük ağaç şeklinde bir bitkidir.
- Günlük Kullanım
- Zehirli olduğundan doğrudan kullanım uygun değildir; halk arasında kaynatılıp dıştan uygulamalarda kullanılmıştır.
- Modern Bilimde
- Alkaloid ve toksik bileşikler içerdiği için fitoterapide kullanımı sınırlıdır; daha çok süs bitkisi ve ahşap işçiliğinde değerlidir.
- Kullanım Alanları
- Karaciğeri destek verir.
- Yan Etkileri
- Zehirli etkiler gösterebilir; ağızdan kullanımda mide bulantısı, kusma ve zehirlenmeye yol açar.
- Hazırlanış Şekli
- Halk arasında haricen kaynatma suyu ile gargara veya yara temizliğinde kullanılmıştır.
- Azerbaycan Adı
- Şimşir
Saç çıkarmada yardımcı olur.
Vücuttan toksinleri atmada yardımcı olur.
- Bitki İçeriği
Şimşir yaprağı, Buxaceae familyasından gelen, her dem yeşil, odunsu bir bitkidir. İçeriğinde alkaloidler (buksin, buksinin), tanenler, triterpenler, uçucu yağlar, reçineler ve flavonoidler bulunur. Bitkinin özellikle yaprak ve kabuk kısmı farmakolojik olarak aktif bileşikler taşır.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri buksin, buksinin, parahidroksibuksin, triterpen saponinler ve flavonoidlerdir. Bu bileşikler antienflamatuar, antiparaziter ve karaciğer koruyucu özellik taşır, ancak yüksek dozlarda toksik etki gösterebilir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Şimşir bitkisinden izole edilen buksin alkaloidi geçmişte ateş düşürücü ve romatizma ilaçlarında araştırılmış, ancak toksisite nedeniyle modern ilaç sektöründe doğrudan kullanımı sınırlandırılmıştır. Günümüzde laboratuvar düzeyinde antikanser potansiyeli açısından çalışılmaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Hayır. Şimşir yaprağı içerdiği alkaloidler nedeniyle doğrudan gıda takviyelerinde kullanılmaz. Ancak bazı bitkisel kozmetik formülasyonlarda, antioksidan özelliklerinden faydalanmak amacıyla düşük oranda ekstresi yer alabilmektedir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Buxus alkaloidleri, hücre kültürü modellerinde mitokondriyal fonksiyonlar ve apoptoz mekanizmaları üzerinde çalışılmıştır. Bazı buksin türevlerinin, tümör hücrelerinde proliferasyonu baskılayan genlerin aktivasyonunu artırdığı tespit edilmiştir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, şimşir kabuğunu ateş düşürücü olarak tanımlamış, ancak yüksek dozda kullanılmaması gerektiğini vurgulamıştır. Davud el-Antaki, şimşir yapraklarını sirke içinde kaynatarak saç dökülmesi ve kepek için dıştan uygulamayı önermiştir. Anadolu hekimleri ise şimşir suyunu deri mantarlarında haricen kullanmışlardır.