- Bitki Adı
- Şeytan Teresi
- Bitki Diğer Adları
- Asafetida, Kötü kokulu sakız, Heltan sakızı
- Azerbaycan Adı
- Əsafetida
- Latince Adı
- Ferula assa-foetida L.
- Almanca Adı
- Teufelsdreck
- Arapça Adı
- حلتيت
- Farsça Adı
- آنغوزه
- Fransızca Adı
- Asa-fétida
- İngilizce Adı
- Asafoetida
- İtalyanca Adı
- Assafetida
- Rusça Adı
- Асафетида
- Yunanca Adı
- Ασαφετίδα
- Bulunduğu Yer
- İran, Afganistan ve çevresindeki kurak bölgelerde yetişir.
- Toplanma Zamanı
- İlkbaharda kök gövdesinden özsuyu alınır.
- Kullanılan Bölgesi
- Kökten elde edilen reçine/sakız.
- Yetiştiği Bölgeler
- İran, Afganistan, Pakistan ve Hindistan'ın kurak bölgeleri.
BİTKİ TANIMI
Maydanozgiller familyasından, çok yıllık, kalın köklü, beyaz çiçekli bir bitkidir. Kökünden çıkarılan sakız keskin ve ağır kokuludur.
GÜNLÜK KULLANIM
Baharat ve tıbbi amaçla çok az miktarlarda kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Sindirim sistemi rahatsızlıkları, gaz ve spazm sorunları üzerine etkileri incelenmektedir.
KULLANIM ALANLARI
- Ağrı kesici,
Bağırsak,.
- İdrar söktürücü,
- Kurt düşürmede,
- Mide,
- Safra kesesi söktürücü,
- Sakinleştirici,
YAN ETKİLERİ
Fazla kullanıldığında mide bulantısı, baş ağrısı ve sinirlilik yapabilir. Hamilelikte önerilmez.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Baharat olarak yemeklere çok küçük miktarlarda eklenir veya tentür olarak hazırlanır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Şeytan teresi, Apiaceae (maydanozgiller) familyasına ait, yoğun kokulu reçinesiyle bilinen çok yıllık bir bitkidir. Özsuyu kurutularak elde edilen ‘asafoetida’ tıbbi ve aromatik amaçla kullanılır. İçeriğinde sülfürlü bileşikler, kumarinler, ferulik asit, asaresinotannol, uçucu yağlar ve flavonoidler bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri ferulik asit, asaresinotannol, disülfit bileşikleri, kumarinler ve seskiterpenlerdir. Bu bileşikler antimikrobiyal, antispazmodik, gaz giderici ve sinir yatıştırıcı özellik taşır.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Ferulik asit ve kumarin türevleri, farmasötik araştırmalarda antioksidan, antienflamatuar ve nöroprotektif etkileri nedeniyle kullanılmaktadır. Asafoetida ekstresi, modern tıpta spazm çözücü, gaz giderici ve sindirim düzenleyici bitkisel ilaçlarda etken madde olarak değerlendirilmiştir.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Şeytan teresi (asafoetida) ekstresi, sindirimi kolaylaştırıcı, gaz giderici ve mide rahatlatıcı etkilerinden dolayı bazı gıda takviyelerinde düşük dozda kullanılmaktadır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Ferulik asit bileşiği, hücre kültürü çalışmalarında antioksidan genlerin (SOD, CAT, GPx) aktivasyonunu artırdığı; inflamatuar genlerin (NF-κB, IL-6, COX-2) baskılanmasını sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca sinir sistemi hücrelerinde nörodejeneratif süreçleri yavaşlatıcı etkiler göstermiştir.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, asafoetidayı 'gaz söktürücü ve mideyi rahatlatıcı' olarak tanımlamıştır. Davud el-Antaki, bu bitkinin reçinesini bal ile karıştırarak mide ağrısı ve histeri nöbetlerinde kullanmıştır. Anadolu hekimleri az miktarda toz haline getirip yoğurtla karıştırarak hazımsızlıkta kullanmışlardır.