- Bitki Diğer Adları
- Kadın tuzluğu, Oregon üzümü
- Azerbaycan Adı
- Qaramuq
- Latince Adı
- Karamuk
- Almanca Adı
- Mahonie
- Arapça Adı
- المهونية
- Farsça Adı
- ماهونیا
- Fransızca Adı
- Mahonia à feuilles de houx
- İngilizce Adı
- Oregon grape
- İtalyanca Adı
- Uva dell'Oregon
- Rusça Adı
- Махония
- Yunanca Adı
- Μαχόνια
- Bulunduğu Yer
- Ormanlık ve dağlık alanlar; park-bahçeler
- Toplanma Zamanı
- İlkbahar–Yaz (kök/kabuk); Yaz sonu–Sonbahar (meyve)
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve, kök, kabuk
- Yetiştiği Bölgeler
- Kuzey Amerika menşeli; Avrupa ve Anadolu’da süs/ıslah amaçlı yetiştirilir
- Karamuk
- Kadın tuzluğu,
Berberis aquifolium Pursh (Sin.:Mahonia aquifolium (Pursh) Nutt., Berberis pinnata
- Banks ex DC, Mahonia pinnata var. wagneri Jouin)
- Meyve
- Karamuk
- Kadın tuzluğu,
Berberis aquifolium Pursh (Sin.:Mahonia aquifolium (Pursh) Nutt., Berberis pinnata
- Banks ex DC, Mahonia pinnata var. wagneri Jouin)
- Kök, kök kabuğu
BİTKİ TANIMI
Her dem yeşil, dikenimsi kenarlı yapraklı; sarı çiçekli, mor-siyah üzümsü meyveli çalı.
GÜNLÜK KULLANIM
Meyvesi şurup/reçel; kök ve kabuk kaynatma (dekoksyon) veya tentür.
MODERN BİLİMDE
Berberin ve benzeri alkaloidlerce zengin; antimikrobiyal, antiinflamatuvar ve hepatobiliyer destek üzerine çalışmalar vardır.
KULLANIM ALANLARI
Sindirim ve karaciğer-damar dengesi, bağışıklık desteği, cilt bütünlüğü; gelenekte kan temizleyici.
YAN ETKİLERİ
Hamilelik/emzirme döneminde kullanılmaz; ilaç etkileşimi olabilir; yüksek dozda mide rahatsızlığı yapabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Kök/kabuk: 1-2 çay kaşığı/200 ml suda 10-15 dk kaynatma; Meyve: şurup/reçel; haricen losyon.
BİTKİ İÇERİĞİ
Karamuk (Berberis aquifolium Pursh), Berberidaceae familyasına ait, Kuzey Amerika kökenli yaprak dökmeyen bir çalıdır. Halk arasında Kadın Tuzluğu veya Mahonya olarak bilinir. İçeriğinde alkaloidler (berberin, berbamin, palmatin), fenolik asitler, flavonoidler, organik asitler, vitamin C ve E bulunur. Bitkinin kök, kabuk ve yaprak kısımları tıbbi olarak kullanılır.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
En önemli etken maddesi berberindir. Berberin, antimikrobiyal, antiinflamatuar, hepatoprotektif, hipoglisemik ve kolesterol düşürücü etkilere sahiptir. Ayrıca berbamin ve palmatin gibi alkaloidler sinir sistemi üzerinde dengeleyici etki gösterir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Karamuk kökünden elde edilen berberin, ilaç sektöründe antimikrobiyal, koleretik (safra artırıcı) ve antienflamatuar ajan olarak kullanılmaktadır. Özellikle bağırsak enfeksiyonları, karaciğer fonksiyon bozuklukları ve cilt hastalıkları için formülasyonlarda yer alır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. 'Berberis aquifolium extract' adıyla gıda takviyelerinde yer alır. Berberin içeriği nedeniyle özellikle metabolizma düzenleyici, karaciğer destekleyici ve bağışıklık sistemini güçlendirici formüllerde kullanılır. Ayrıca cilt sağlığına yönelik doğal takviyelerde de bulunur.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Berberin, AMPK (AMP-activated protein kinase) yolunu aktive ederek hücre enerji metabolizmasını düzenler. NF-κB ve MAPK sinyal yollarını baskılayarak inflamatuar genlerin (IL-1β, TNF-α) ekspresyonunu azaltır. Ayrıca p53 ve Bax genlerini aktive ederek apoptozu (hücre yenilenmesini) destekler. Moleküler biyoloji çalışmalarında anti-kanser ajan olarak değerlendirilmektedir.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, karaciğer hastalıklarında 'safra akışını artıran bitkiler' arasında karamuk benzeri bitkileri anmıştır. Davud el-Antaki, karamuk özünü 'karaciğerin iltihabını giderir, gözleri kuvvetlendirir' şeklinde tarif eder. Osmanlı hekimliğinde karamuk şerbeti karaciğer, mide ve cilt hastalıklarında kullanılmıştır.