- Bitki Diğer Adları
- Kadın tuzluğu, Oregon üzümü
- Latince Adı
- Karamuk
- Almanca Adı
- Mahonie
- Arapça Adı
- المهونية
- Farsça Adı
- ماهونیا
- Fransızca Adı
- Mahonia à feuilles de houx
- İngilizce Adı
- Oregon grape
- İtalyanca Adı
- Uva dell'Oregon
- Rusça Adı
- Махония
- Yunanca Adı
- Μαχόνια
- Bulunduğu Yer
- Ormanlık ve dağlık alanlar; park-bahçeler
- Toplanma Zamanı
- İlkbahar–Yaz (kök/kabuk); Yaz sonu–Sonbahar (meyve)
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve, kök, kabuk
- Yetiştiği Bölgeler
- Kuzey Amerika menşeli; Avrupa ve Anadolu’da süs/ıslah amaçlı yetiştirilir
- Bitki Tanımı
- Her dem yeşil, dikenimsi kenarlı yapraklı; sarı çiçekli, mor-siyah üzümsü meyveli çalı.
- Günlük Kullanım
- Meyvesi şurup/reçel; kök ve kabuk kaynatma (dekoksyon) veya tentür.
- Modern Bilimde
- Berberin ve benzeri alkaloidlerce zengin; antimikrobiyal, antiinflamatuvar ve hepatobiliyer destek üzerine çalışmalar vardır.
- Kullanım Alanları
- Sindirim ve karaciğer-damar dengesi, bağışıklık desteği, cilt bütünlüğü; gelenekte kan temizleyici.
- Yan Etkileri
- Hamilelik/emzirme döneminde kullanılmaz; ilaç etkileşimi olabilir; yüksek dozda mide rahatsızlığı yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Kök/kabuk: 1-2 çay kaşığı/200 ml suda 10-15 dk kaynatma; Meyve: şurup/reçel; haricen losyon.
- Karamuk
- Azerbaycan Adı
- Qaramuq
- Kadın tuzluğu,
Berberis aquifolium Pursh (Sin.:Mahonia aquifolium (Pursh) Nutt., Berberis pinnata
- Banks ex DC, Mahonia pinnata var. wagneri Jouin)
- Meyve
- Karamuk
- Kadın tuzluğu,
Berberis aquifolium Pursh (Sin.:Mahonia aquifolium (Pursh) Nutt., Berberis pinnata
- Banks ex DC, Mahonia pinnata var. wagneri Jouin)
- Kök, kök kabuğu
- Bitki İçeriği
Karamuk (Berberis aquifolium Pursh), Berberidaceae familyasına ait, Kuzey Amerika kökenli yaprak dökmeyen bir çalıdır. Halk arasında Kadın Tuzluğu veya Mahonya olarak bilinir. İçeriğinde alkaloidler (berberin, berbamin, palmatin), fenolik asitler, flavonoidler, organik asitler, vitamin C ve E bulunur. Bitkinin kök, kabuk ve yaprak kısımları tıbbi olarak kullanılır.
- Bitki Etken Maddesi
En önemli etken maddesi berberindir. Berberin, antimikrobiyal, antiinflamatuar, hepatoprotektif, hipoglisemik ve kolesterol düşürücü etkilere sahiptir. Ayrıca berbamin ve palmatin gibi alkaloidler sinir sistemi üzerinde dengeleyici etki gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Karamuk kökünden elde edilen berberin, ilaç sektöründe antimikrobiyal, koleretik (safra artırıcı) ve antienflamatuar ajan olarak kullanılmaktadır. Özellikle bağırsak enfeksiyonları, karaciğer fonksiyon bozuklukları ve cilt hastalıkları için formülasyonlarda yer alır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. 'Berberis aquifolium extract' adıyla gıda takviyelerinde yer alır. Berberin içeriği nedeniyle özellikle metabolizma düzenleyici, karaciğer destekleyici ve bağışıklık sistemini güçlendirici formüllerde kullanılır. Ayrıca cilt sağlığına yönelik doğal takviyelerde de bulunur.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Berberin, AMPK (AMP-activated protein kinase) yolunu aktive ederek hücre enerji metabolizmasını düzenler. NF-κB ve MAPK sinyal yollarını baskılayarak inflamatuar genlerin (IL-1β, TNF-α) ekspresyonunu azaltır. Ayrıca p53 ve Bax genlerini aktive ederek apoptozu (hücre yenilenmesini) destekler. Moleküler biyoloji çalışmalarında anti-kanser ajan olarak değerlendirilmektedir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, karaciğer hastalıklarında 'safra akışını artıran bitkiler' arasında karamuk benzeri bitkileri anmıştır. Davud el-Antaki, karamuk özünü 'karaciğerin iltihabını giderir, gözleri kuvvetlendirir' şeklinde tarif eder. Osmanlı hekimliğinde karamuk şerbeti karaciğer, mide ve cilt hastalıklarında kullanılmıştır.