Karadut

• Karadut

BİTKİ TANIMI

5–15 metre boylanabilen, yayvan gövdeli, mor-siyah meyveli ağaç.

GÜNLÜK KULLANIM

Meyvesi taze veya kurutularak; yaprakları çay olarak tüketilir.

MODERN BİLİMDE

Antioksidan, vitamin ve mineral zenginliği; bağışıklık ve damar sağlığına etkileri araştırılmaktadır.

KULLANIM ALANLARI

• Bağışıklık desteği,

Damar sağlığı.

• Kansızlık,
• Sindirim rahatlatıcı,

YAN ETKİLERİ

Aşırı tüketim ishal yapabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Meyve suyu, pekmez, reçel yapılır; yaprak çayı demlenir.

BİTKİ İÇERİĞİ

Karadut (Morus nigra), Moraceae familyasına ait yaprak döken bir ağaçtır. Meyvesi yüksek antioksidan kapasiteye sahiptir. İçeriğinde antosiyaninler (özellikle siyanidin-3-glukozit), flavonoidler, organik asitler, vitamin C, demir, kalsiyum, potasyum ve lif bulunur. Meyvesi mor-siyah renklidir ve bu renk, antosiyaninlerin zenginliğinden kaynaklanır.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Etken maddeleri arasında antosiyaninler, resveratrol, morin, kuersetin, rutin ve beta-sitosterol bulunur. Bu bileşenler güçlü antioksidan, damar koruyucu, antimikrobiyal ve hücre yenileyici etkiler gösterir.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Karadut özleri, ilaç sektöründe yara iyileştirici, antiinflamatuar ve antioksidan etkileri nedeniyle topikal preparatlarda (gargara, şurup, krem) kullanılmaktadır. Ayrıca kansızlık, ağız yaraları ve boğaz enfeksiyonlarına yönelik formüllerde yer alır.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. 'Morus nigra extract' adıyla gıda takviyelerinde yaygın olarak yer alır. Kan yapımını destekleyici, bağışıklık sistemini güçlendirici ve antioksidan etkili takviyelerde kullanılır. Ayrıca şurup formunda çocuklarda iştah artırıcı olarak değerlendirilir.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Karadut antosiyaninleri, Nrf2 sinyal yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, CAT, GPx) ekspresyonunu artırır. NF-κB ve TNF-α genlerinin baskılanmasıyla inflamasyon azalır. Ayrıca Morus türlerinden izole edilen DNJ (1-deoxynojirimycin) bileşiği, glikoz metabolizmasını düzenleyen genleri etkileyerek diyabet araştırmalarında kullanılmaktadır.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, karadutu 'kanı temizleyen, karaciğeri yumuşatan ve boğazı rahatlatan' bir meyve olarak tanımlamıştır. Davud el-Antaki, karadut şurubunu 'ağız ve boğaz iltihaplarında yumuşatıcı ve ferahlatıcı' olarak tavsiye etmiştir. Anadolu’da karadut pekmezi, kansızlık ve yorgunluk için sabah aç karnına kullanılmıştır.