- Latince Adı
- Prunus armenica
- Almanca Adı
- Bittere Aprikosenkerne
- Arapça Adı
- نوى المشمش المُرّ (Nawa al-Mishmish al-Murr)
- Farsça Adı
- هسته زردآلو تلخ (Hasteh Zardâlu Talkh)
- Fransızca Adı
- Noyau d'abricot amer
- İngilizce Adı
- Bitter Apricot Kernel
- İtalyanca Adı
- Nocciolo di albicocca amara
- Rusça Adı
- Горькие абрикосовые косточки (Gorkiye abrikosovye kostochki)
- Yunanca Adı
- Πικρός πυρήνας βερίκοκου (Pikrós pyrínas veríkokou)
- Bulunduğu Yer
- Anadolu, Azerbaycan, Orta Asya, Çin
- Toplanma Zamanı
- Yaz aylarında kayısı meyvesiyle birlikte
- Kullanılan Bölgesi
- Çekirdek (tohum)
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, İran, Azerbaycan, Çin, Orta Asya
- Günlük Kullanım
- Çok sınırlı miktarda ve kontrollü şekilde kullanılmalıdır.
- Modern Bilimde
- Amigdalin maddesi üzerinde araştırmalar yapılmış, tartışmalı olarak kanser çalışmalarında yer almıştır.
- Kullanım Alanları
- Yağ üretimi, kozmetik, geleneksel halk kullanımı.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimi siyanür zehirlenmesine yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Çekirdekler kurutulur, kabukları kırılarak iç bademleri çıkarılır, yağ distilasyonu ile işlenir.
- Meyve Adı
- Acı Kayısı Çekirdeği
- Meyve Diğer Adları
- Zerdali, Amigdalin
- Azerbaycan Adı
- Acı ərik tumu
- Meyve Tanımı
Kayısının çekirdeği, sert kabuklu olup iç kısmındaki tohum bazı türlerde acıdır ve amigdalin içerir.
Amigdalin var içinde.
Bağırsaklarda siyanid denen maddeye dönüşür zehirlidir.
Zehirli dikkat etmek gerekir.
Çocuklarda mutlaka bu sayıları yarıya kadar düşürün.
Mide bulantısı ve zehirlenmelerde sarımsaklı yoğurt yenir.
- Bitki İçeriği
Acı kayısı çekirdeği, Rosaceae (gülgiller) familyasından Prunus armeniaca türüne ait meyvenin çekirdeğidir. Tatlı kayısı çekirdeklerinden farklı olarak acı tat içerir. Tohum kısmında yüksek oranda amygdalin, prunasin (siyanogenik glikozitler), yağ asitleri (oleik, linoleik), protein, E vitamini, magnezyum ve kalsiyum bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Ana etken bileşeni amygdalin’dir. Bu madde hidroliz sonucu benzaldehit, glikoz ve hidrojen siyanür (HCN) açığa çıkarır. Ayrıca çekirdek yağında oleik asit (%65-70) ve linoleik asit (%20-25) oranları yüksektir. E vitamini ve tokoferoller serbest radikal temizleyici etki gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Amygdalin, 20. yüzyılda 'Laetrile' veya 'Vitamin B17' adıyla kanser araştırmalarında kullanılmıştır. Ancak toksisite (siyanür açığa çıkışı) nedeniyle tıbbi ilaç olarak kullanımı birçok ülkede yasaklanmıştır. Bununla birlikte, kayısı çekirdeği yağı ilaç sanayinde topikal (deriye sürülen) ürünlerde taşıyıcı yağ olarak kullanılmaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Siyanür içeriği nedeniyle doğrudan amygdalin içeren ürünlerin gıda takviyesi olarak kullanımı kısıtlanmıştır. Ancak saflaştırılmış ve HCN giderimi yapılmış kayısı çekirdeği yağı, vitamin E yönünden zenginliğiyle besin desteklerinde düşük dozlarda yer alabilir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Amygdalin, hücrelerde β-glukosidaz enzimiyle parçalanarak siyanür açığa çıkarır. Bu süreç özellikle tümör hücrelerinde yüksek β-glukosidaz aktivitesi nedeniyle daha hızlı gerçekleşir. Bu özellik, moleküler onkoloji araştırmalarında seçici tümör hücre ölümü mekanizması olarak incelenmiştir. Ayrıca amygdalin, NF-κB sinyal yolunu baskılayarak inflamasyonu azaltır ve apoptotik genlerin (Bax, p53) ekspresyonunu artırır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, kayısı çekirdeğini 'bal ile kaynatılıp öksürüğe ve akciğer yumuşatılmasına faydalı' olarak tanımlar. Davud el-Antaki, 'kayısı çekirdeği mideyi rahatlatır, balgamı söker, ancak fazlası zararlıdır' der. Anadolu’da acı kayısı çekirdeği, geçmişte kabukları soyulup az miktarda tüketilmiştir; günümüzde ise dikkatli dozlarla haricen kullanımı tercih edilir.
Acı kayısı çekirdeği faydaları neye iyi gelir nasıl kullanılır?
- Acı kayısı çekirdeği ½ çay kaşığı sabah akşam,
Herhangi bir sıvı ile Yoğurt, ayran, çorba, sıkma meyve suyu ile tüketimi mümkün olur.
Her şeyin faydası olduğu gibi Acı kayısı çekirdeği fazla kullanımı zarar verir.
Acı kayısı çekirdeği içinde fazla kullanım ile ilgili olarak zehirlenme olur.
Mutlaka uzman desteği alınız.
Hangi amaçla kullanırsanız mutlaka Doktorunuzdan tavsiye alınız.
Acı kayısı çekirdeği yağı neye iyi gelir?
Kötü huylu hücreler ile mücadelede etkin rol oynar.
Özellik ile kötü huylu hücreler ile mücadelede başarılı olan ülkeler acı kayısı çekirdeğini etkin olarak kullanmaktalar.
Bağışıklığı sistemini güçlendirmede etken rol oynar.
Kasları güçlendirir.
Kemikleri güçlendirmeye yardımcı olur.