- Latince Adı
- Cynara scolymus L.
- Almanca Adı
- Artischocke
- Arapça Adı
- خرشوف
- Farsça Adı
- کنگر فرنگی
- Fransızca Adı
- Artichaut
- İngilizce Adı
- Artichoke
- İtalyanca Adı
- Carciofo
- Rusça Adı
- Артишок
- Yunanca Adı
- Αγκινάρα
- Bulunduğu Yer
- Akdeniz ikliminde bahçelerde ve tarlalarda yetişir.
- Toplanma Zamanı
- İlkbahar aylarında, Nisan-Haziran arası.
- Kullanılan Bölgesi
- Çiçek tablası ve yaprakları.
- Yetiştiği Bölgeler
- Akdeniz bölgesi başta olmak üzere tüm dünyada yetiştirilir.
- Günlük Kullanım
- Haşlanarak, zeytinyağlı veya dolma şeklinde tüketilir.
- Modern Bilimde
- Karaciğer dostu, sindirimi kolaylaştırıcı, kolesterol düşürücü etkileri araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Boşaltım,
- Yan Etkileri
- Safra yolları tıkalı kişilerde önerilmez.
- Hazırlanış Şekli
- Haşlanarak, zeytinyağlı veya dolma şeklinde hazırlanır.
- Sebze Adı
- Enginar
- Sebze Diğer Adları
- Yer Enginarı
- Azerbaycan Adı
- Enginar
- Sebze Tanımı
Enginar, dikenli yapraklı, mor çiçekli ve çiçek tablası sebze olarak kullanılan çok yıllık bir bitkidir.
Anadolu’da her bölgede ekimi yapılan boyu 150 cm kadar uzayan bir bitki türüdür. Aslında sebze desek daha doğru olacak en değerli sebzelerden ya da karaciğer dostu sebzelerden bir demek gerekir.
Anadolu’da özelikle sahil bölgelerinde bulmak daha mümkün fakat ekimi yapıldığı için birçok bölgede yetişmektedir.
- Damar sertliği,
- İçi organlar,
- Kalp,
- Kanı temizler,
- Karaciğer,
Kolesterol.
- Safra,
- Sindirim,
Vitamin ve mineral.
- Bitki İçeriği
Enginar, Asteraceae (papatyagiller) familyasından çok yıllık bir bitkidir. Akdeniz kökenlidir ve hem sebze hem tıbbi bitki olarak değerlendirilir. İçeriğinde sinarin, kafeoilkinik asit türevleri, flavonoidler (luteolin, apigenin), inülin, potasyum, magnezyum ve lif bulunur. Özellikle karaciğer ve safra sistemine destek olan bir sebzedir.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri sinarin (1,5-dikafeoilkinik asit), luteolin ve apigenindir. Bu maddeler karaciğer hücrelerini korur, safra akışını artırır ve kolesterol sentezini düzenler.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Cynarin, hepatoprotektif (karaciğer koruyucu) etkisi nedeniyle ilaç sektöründe kullanılan doğal bileşiklerden biridir. Enginar yaprağı ekstresi, Avrupa Farmakopesi’nde yer almakta olup, karaciğer fonksiyonlarını destekleyici fitoterapötik ilaçların üretiminde kullanılmaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Enginar yaprağı ekstresi, gıda takviyelerinde karaciğer detoksifikasyonu, kolesterol dengeleme ve sindirim sistemi destekleyici formülasyonlarda yaygın olarak kullanılır. Standartlaştırılmış sinarin oranı genellikle %2,5–5 arasındadır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Cynarin ve luteolin bileşikleri, Nrf2 yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, CAT, HO-1) ekspresyonunu artırır. Ayrıca NF-κB sinyal yolunu baskılayarak inflamatuar genlerin (IL-1β, TNF-α, COX-2) aktivitesini azaltır. Enginarın polifenolleri, hepatositlerde lipid metabolizmasını düzenleyen PPAR-α genini uyararak kolesterol düzeylerini düşürür.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, enginarı 'karaciğeri temizleyen, idrarı artıran ve safra akışını düzenleyen' sebzeler arasında tanımlar. Davud el-Antaki, 'enginar suyu içildiğinde karaciğer iltihaplarını giderir, kanı temizler' der. Anadolu’da enginar yaprağı kaynatılarak çayı, sindirimi kolaylaştırmak ve karaciğeri desteklemek için kullanılmıştır.
