Enginar

SEBZE TANIMI

Enginar, dikenli yapraklı, mor çiçekli ve çiçek tablası sebze olarak kullanılan çok yıllık bir bitkidir.

Anadolu’da her bölgede ekimi yapılan boyu 150 cm kadar uzayan bir bitki türüdür. Aslında sebze desek daha doğru olacak en değerli sebzelerden ya da karaciğer dostu sebzelerden bir demek gerekir.

Anadolu’da özelikle sahil bölgelerinde bulmak daha mümkün fakat ekimi yapıldığı için birçok bölgede yetişmektedir.

GÜNLÜK KULLANIM

Haşlanarak, zeytinyağlı veya dolma şeklinde tüketilir.

MODERN BİLİMDE

Karaciğer dostu, sindirimi kolaylaştırıcı, kolesterol düşürücü etkileri araştırılmaktadır.

KULLANIM ALANLARI

• Boşaltım,
• Damar sertliği,
• İçi organlar,
• Kalp,
• Kanı temizler,
• Karaciğer,

Kolesterol.

• Safra,
• Sindirim,

Vitamin ve mineral.

YAN ETKİLERİ

Safra yolları tıkalı kişilerde önerilmez.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Haşlanarak, zeytinyağlı veya dolma şeklinde hazırlanır.

BİTKİ İÇERİĞİ

Enginar, Asteraceae (papatyagiller) familyasından çok yıllık bir bitkidir. Akdeniz kökenlidir ve hem sebze hem tıbbi bitki olarak değerlendirilir. İçeriğinde sinarin, kafeoilkinik asit türevleri, flavonoidler (luteolin, apigenin), inülin, potasyum, magnezyum ve lif bulunur. Özellikle karaciğer ve safra sistemine destek olan bir sebzedir.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Başlıca etken maddeleri sinarin (1,5-dikafeoilkinik asit), luteolin ve apigenindir. Bu maddeler karaciğer hücrelerini korur, safra akışını artırır ve kolesterol sentezini düzenler.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Cynarin, hepatoprotektif (karaciğer koruyucu) etkisi nedeniyle ilaç sektöründe kullanılan doğal bileşiklerden biridir. Enginar yaprağı ekstresi, Avrupa Farmakopesi’nde yer almakta olup, karaciğer fonksiyonlarını destekleyici fitoterapötik ilaçların üretiminde kullanılmaktadır.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. Enginar yaprağı ekstresi, gıda takviyelerinde karaciğer detoksifikasyonu, kolesterol dengeleme ve sindirim sistemi destekleyici formülasyonlarda yaygın olarak kullanılır. Standartlaştırılmış sinarin oranı genellikle %2,5–5 arasındadır.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Cynarin ve luteolin bileşikleri, Nrf2 yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, CAT, HO-1) ekspresyonunu artırır. Ayrıca NF-κB sinyal yolunu baskılayarak inflamatuar genlerin (IL-1β, TNF-α, COX-2) aktivitesini azaltır. Enginarın polifenolleri, hepatositlerde lipid metabolizmasını düzenleyen PPAR-α genini uyararak kolesterol düzeylerini düşürür.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, enginarı 'karaciğeri temizleyen, idrarı artıran ve safra akışını düzenleyen' sebzeler arasında tanımlar. Davud el-Antaki, 'enginar suyu içildiğinde karaciğer iltihaplarını giderir, kanı temizler' der. Anadolu’da enginar yaprağı kaynatılarak çayı, sindirimi kolaylaştırmak ve karaciğeri desteklemek için kullanılmıştır.