Usnea

• Usnea

BİTKİ TANIMI

Usnea longissima, uzun sakal şeklinde sarkarak ağaçlarda yetişen liken türüdür.

GÜNLÜK KULLANIM

Tentür veya ekstre olarak sınırlı şekilde kullanılır.

MODERN BİLİMDE

• Usnik asit içerir;
• Antibakteriyel,

Antiviral özellikleri araştırılmıştır.

KULLANIM ALANLARI

• Yara temizleyici

YAN ETKİLERİ

Aşırı kullanım karaciğer üzerinde olumsuz etki yapabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Kurutulup ekstre edilerek tentür veya merhem hazırlanır.

BİTKİ İÇERİĞİ

Usnea, Parmeliaceae familyasından bir liken türüdür ve genellikle ağaç kabukları üzerinde sarkık, gri-yeşil ipliksi yapılar halinde büyür. Halk arasında Sakallı Liken olarak bilinir. Doğal antibiyotik özellikleriyle tanınır. İçeriğinde usnik asit, difraktik asit, barbatic asit, fumarprotosetrarik asit ve çeşitli polisakkaritler bulunur.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Başlıca etken maddesi usnik asittir. Ayrıca difraktik asit ve barbatic asit gibi bileşikler de antimikrobiyal, antiviral ve antitümör özellik taşır.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Usnik asit, farmasötik sektör tarafından doğal antibiyotik ve antifungal madde olarak kullanılmaktadır. Cilt enfeksiyonlarına karşı geliştirilen topikal merhemler ve antiseptik solüsyonlarda etken madde olarak yer almıştır. Ayrıca tüberküloz ve solunum enfeksiyonlarına yönelik doğal formülasyonlarda da kullanımı araştırılmıştır.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. Usnea ekstresi, bağışıklık güçlendirici, solunum sistemi destekleyici ve antiviral özellikleri nedeniyle gıda takviyelerinde yer alır. Ancak yüksek dozda usnik asidin karaciğer üzerindeki toksik etkisi nedeniyle doz kontrolü zorunludur.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Usnik asidin hücre kültürü çalışmalarında DNA sentezini baskılayarak tümör hücre proliferasyonunu engellediği gösterilmiştir. Ayrıca, antioksidan genlerin (SOD, GPx) aktivitesini artırırken inflamatuar genlerin (IL-6, TNF-α) ekspresyonunu baskıladığı saptanmıştır. Antiviral çalışmalar, usnik asidin RNA virüslerine karşı replikasyon baskılayıcı etki gösterdiğini ortaya koymuştur.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, doğrudan usnea’dan bahsetmemiştir, ancak 'ağaç kabuklarında biten yosunlar ve mantarlar' için antiseptik özelliklerden söz etmiştir. Davud el-Antaki, yaraları kurutan ve irinli enfeksiyonları gideren otlar arasında benzer liken türlerinden bahsetmiştir. Anadolu hekimleri, usnea’yı kaynatıp suyu ile yaraları yıkamış ve göğüs yumuşatıcı olarak kullanmışlardır.