Kara Hurma

BİTKİ TANIMI

Orta boylu ağaç, geniş yapraklı, sonbaharda olgunlaşan siyaha yakın renkli küçük hurma benzeri meyveler taşır.

GÜNLÜK KULLANIM

• Taze veya kurutulmuş meyve olarak, çay ve şerbet şeklinde

MODERN BİLİMDE

Antioksidan, C vitamini, tanenler ve fenolik bileşikler açısından zengin olup damar sağlığı, sindirim sistemi ve bağışıklık üzerinde çalışmalarda değerlendirilmiştir.

KULLANIM ALANLARI

Meyve gıda olarak, yaprak çay olarak, kabuk halk hekimliğinde kullanılmıştır.

YAN ETKİLERİ

Aşırı tüketim kabızlık yapabilir, yüksek tanen oranı nedeniyle mide hassasiyetine yol açabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Meyvesi taze yenir, kurutulur, yaprakları demlenerek içilir, kabuk kaynatılarak haricen kullanılabilir.

BİTKİ İÇERİĞİ

Kara Hurma (Diospyros lotus L.), Ebenaceae familyasından, özellikle Karadeniz ve Kafkasya bölgelerinde yetişen, meyvesiyle tanınan tıbbi bir bitkidir. İçeriğinde yüksek miktarda tanen, fenolik bileşikler, flavonoidler, karotenoidler, vitamin C, potasyum, magnezyum ve lif bulunur. Kurutulmuş meyvesi enerji verici ve sindirimi düzenleyici özellik taşır.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Etken maddeleri arasında tanenler, proantosiyanidinler, kateşin, galik asit, betulin, diospirol, ve beta-karoten bulunur. Bu bileşenler antioksidan, damar koruyucu, karaciğer destekleyici ve antiinflamatuar özellik gösterir.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Kara hurma ekstraktı, farmasötik çalışmalarda antioksidan ve antiinflamatuar ajan olarak incelenmektedir. Tanen ve polifenol içeriği sayesinde, özellikle mide ülseri ve damar geçirgenliğini azaltıcı formülasyonlarda yer almaktadır. Ayrıca diyabet ve lipid regülasyonu üzerine deneysel ilaç araştırmalarında kullanılmaktadır.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. 'Diospyros lotus extract' adıyla gıda takviyelerinde yer alır. Özellikle antioksidan, karaciğer destekleyici ve damar elastikiyetini koruyucu formüllerde kullanılmaktadır. Ayrıca kurutulmuş meyve tozu, prebiyotik içerikli fonksiyonel gıdalarda değerlendirilir.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Kara hurma polifenolleri, Nrf2 yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, GPx, CAT) ekspresyonunu artırır. Ayrıca NF-κB ve iNOS genlerinin aktivitesini baskılayarak inflamatuar süreçleri azaltır. DNA koruyucu etkileri, hücresel yaşlanmayı yavaşlatıcı yönde laboratuvar düzeyinde kanıtlanmıştır.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, hurma türlerini 'kalbi kuvvetlendiren, sindirimi kolaylaştıran ve mideyi koruyan' gıdalar arasında anmıştır. Davud el-Antaki, kara hurmayı 'balgamı çözen ve karaciğeri temizleyen' meyveler arasında zikretmiştir. Anadolu hekimliğinde kara hurma kurusu, mide yanması ve kabızlıkta kullanılmıştır.