- Bitki Adı
- Kara Hurma
- Bitki Diğer Adları
- Yabani Hurma, Cennet Hurması, Akçakesme Hurması
- Latince Adı
- Diospyros Lotus L.
- Almanca Adı
- Dattelpflaume
- Arapça Adı
- تين البلسان
- Farsça Adı
- خرمالو
- Fransızca Adı
- Plaqueminier du lotus
- İngilizce Adı
- Date-plum, Caucasian persimmon
- İtalyanca Adı
- Loto del Caucaso
- Rusça Adı
- Хурма кавказская
- Yunanca Adı
- Λωτός
- Bulunduğu Yer
- Kafkasya, Anadolu, İran, Azerbaycan, Çin
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar – Ekim/Kasım ayları
- Kullanılan Bölgesi
- Meyvesi, yaprağı, kabuğu
- Yetiştiği Bölgeler
- Anadolu, Kafkasya, Orta Asya, Karadeniz Bölgesi
- Bitki Tanımı
- Orta boylu ağaç, geniş yapraklı, sonbaharda olgunlaşan siyaha yakın renkli küçük hurma benzeri meyveler taşır.
- Günlük Kullanım
- Taze veya kurutulmuş meyve olarak, çay ve şerbet şeklinde
- Modern Bilimde
- Antioksidan, C vitamini, tanenler ve fenolik bileşikler açısından zengin olup damar sağlığı, sindirim sistemi ve bağışıklık üzerinde çalışmalarda değerlendirilmiştir.
- Kullanım Alanları
- Meyve gıda olarak, yaprak çay olarak, kabuk halk hekimliğinde kullanılmıştır.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketim kabızlık yapabilir, yüksek tanen oranı nedeniyle mide hassasiyetine yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Meyvesi taze yenir, kurutulur, yaprakları demlenerek içilir, kabuk kaynatılarak haricen kullanılabilir.
- Azerbaycan Adı
- Qara Xurma
- Bitki İçeriği
Kara Hurma (Diospyros lotus L.), Ebenaceae familyasından, özellikle Karadeniz ve Kafkasya bölgelerinde yetişen, meyvesiyle tanınan tıbbi bir bitkidir. İçeriğinde yüksek miktarda tanen, fenolik bileşikler, flavonoidler, karotenoidler, vitamin C, potasyum, magnezyum ve lif bulunur. Kurutulmuş meyvesi enerji verici ve sindirimi düzenleyici özellik taşır.
- Bitki Etken Maddesi
Etken maddeleri arasında tanenler, proantosiyanidinler, kateşin, galik asit, betulin, diospirol, ve beta-karoten bulunur. Bu bileşenler antioksidan, damar koruyucu, karaciğer destekleyici ve antiinflamatuar özellik gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Kara hurma ekstraktı, farmasötik çalışmalarda antioksidan ve antiinflamatuar ajan olarak incelenmektedir. Tanen ve polifenol içeriği sayesinde, özellikle mide ülseri ve damar geçirgenliğini azaltıcı formülasyonlarda yer almaktadır. Ayrıca diyabet ve lipid regülasyonu üzerine deneysel ilaç araştırmalarında kullanılmaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. 'Diospyros lotus extract' adıyla gıda takviyelerinde yer alır. Özellikle antioksidan, karaciğer destekleyici ve damar elastikiyetini koruyucu formüllerde kullanılmaktadır. Ayrıca kurutulmuş meyve tozu, prebiyotik içerikli fonksiyonel gıdalarda değerlendirilir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Kara hurma polifenolleri, Nrf2 yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, GPx, CAT) ekspresyonunu artırır. Ayrıca NF-κB ve iNOS genlerinin aktivitesini baskılayarak inflamatuar süreçleri azaltır. DNA koruyucu etkileri, hücresel yaşlanmayı yavaşlatıcı yönde laboratuvar düzeyinde kanıtlanmıştır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, hurma türlerini 'kalbi kuvvetlendiren, sindirimi kolaylaştıran ve mideyi koruyan' gıdalar arasında anmıştır. Davud el-Antaki, kara hurmayı 'balgamı çözen ve karaciğeri temizleyen' meyveler arasında zikretmiştir. Anadolu hekimliğinde kara hurma kurusu, mide yanması ve kabızlıkta kullanılmıştır.