Hurma

MEYVE TANIMI

Hurma, kahverengi renkli, tatlı, uzun oval şekilli, lifli ve besleyici bir meyvedir.

Hurma Ağacı Arabistan’da özelikle sıcak tropik iklimi seven bir meyve ağacıdır. Hurma ağacının birçok türü olmakla beraber en makbulü ACVE türüdür.

Afrika da Amerika da değişik türleri bulunmakta Anadolu’da da Trabzon Hurması ve yabani hurma türleri bulunmaktadır.

GÜNLÜK KULLANIM

Taze veya kuru halde yenir, tatlı ve şerbetlerde kullanılır.

MODERN BİLİMDE

Lif, potasyum ve doğal şeker açısından incelenmiş, enerji ve sindirim üzerine etkileri araştırılmıştır.

KULLANIM ALANLARI

Hurmayı halk arasında kuvvet artırıcı ve enerji verici olarak kullandırmıştır.

YAN ETKİLERİ

• Güç verici,
• Kan yapıcı,
• Lif ve mineral,
• Vitamin ve mineral,

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Taze, kuru, pekmez ve şerbet yapılarak tüketilir.

BİTKİ İÇERİĞİ

Hurma (Phoenix dactylifera L.), Arecaceae familyasından, çöl ve sıcak iklimlerde yetişen kutsal bir meyvedir. İçeriğinde yüksek oranda doğal şekerler (glukoz, fruktoz, sakkaroz), lif, potasyum, magnezyum, demir, fosfor, B vitaminleri, C vitamini, flavonoidler, polifenoller ve aminoasitler bulunur. Kurutulmuş hurma, enerji ve besin açısından yoğun bir kaynaktır.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Etken maddeleri arasında fenolik bileşikler (flavonoller, tanenler), karotenoidler, betain, antosiyaninler ve çözünür lifler bulunur. Bu bileşenler antioksidan, antienflamatuar, nöroprotektif ve sindirim düzenleyici etki gösterir.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Hurma ekstresi, farmasötik formülasyonlarda doğal enerji verici, kan yapıcı ve bağırsak düzenleyici olarak kullanılır. Polifenoller, antioksidan ilaçlarda; lif ve betain türevleri sindirim destekleyici formülasyonlarda yer alır. Ayrıca hurma tozu, enteral beslenme ürünlerinde enerji kaynağı olarak değerlendirilir.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. 'Phoenix dactylifera extract' adıyla gıda takviyelerinde bulunur. Hurma çekirdeği ekstresi antioksidan ve kolesterol dengeleyici etkisiyle kullanılır. Hurma özü ayrıca demir takviyelerinde ve sporcu gıdalarında doğal tatlandırıcı ve enerji verici olarak değerlendirilir.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Hurma polifenolleri, Nrf2 ve SIRT1 sinyal yollarını aktive ederek hücresel antioksidan savunmayı artırır. Ayrıca NF-κB ve TNF-α genlerinin ekspresyonunu baskılayarak inflamasyonu azaltır. Hurma çekirdeği yağındaki fitosteroller, PPAR-γ gen aktivitesini artırarak lipid metabolizmasını düzenler.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, hurmayı 'bedeni kuvvetlendiren, kan yapan ve rahmi temizleyen' gıdalar arasında saymıştır. Davud el-Antaki, 'Hurma, sinirleri kuvvetlendirir, kalbe ferahlık verir' demiştir. Osmanlı tıbbında hurma şerbeti, doğum sonrası kadınlara kuvvet verici olarak içirilmiştir.

KUR’AN-I KERİM’DE BU BİTKİ İLE ADI GEÇEN AYET VAR MI

Evet. Kur’an-ı Kerim’de hurma birçok ayette geçer. Özellikle Meryem Suresi 25. ayette 'Hurma dalını kendine doğru silkele, üzerine taze hurma dökülsün' buyrulmuştur. Bu ayet, hurmanın doğum sırasında anneye enerji ve huzur veren mucizevi etkisine işaret eder.

• Bu Bitki Hadis Olarak Bir Yerde Geçiyor mu

Evet. Hz. Peygamber (s.a.v.) 'Acve hurması cennettendir ve zehire karşı şifadır' (Buhârî, Tıbb 21) buyurmuştur. Ayrıca 'Sabah aç karnına yedi hurma yiyen kimseye o gün zehir ve sihir zarar vermez' hadisiyle hurmanın koruyucu etkisine dikkat çekmiştir.