- Bitki Adı
- Çakal Eriği
- Bitki Diğer Adları
- Yaban eriği, diken eriği
- Azerbaycan Adı
- Yaban eriği
- Latince Adı
- Prunus spinosa
- Almanca Adı
- Schlehe
- Arapça Adı
- برقوق بري
- Farsça Adı
- آلوچه وحشی
- Fransızca Adı
- Prunellier
- İngilizce Adı
- Blackthorn, Sloe
- İtalyanca Adı
- Prugnolo
- Rusça Adı
- Терн
- Yunanca Adı
- Τσακμακόμηλο
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Anadolu, Kafkasya
- Toplanma Zamanı
- Sonbaharda meyveler olgunlaştığında
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Anadolu, Kafkasya
BİTKİ TANIMI
Dikenli dallara sahip, küçük mor-mavi meyveler veren bir çalıdır.
GÜNLÜK KULLANIM
Meyveleri reçel, şurup ve içecek yapımında kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Antioksidan ve bağışıklık güçlendirici etkileri araştırılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
Bağışıklık desteği, sindirim sistemi, gıda endüstrisi.
YAN ETKİLERİ
Olgunlaşmamış meyveleri ağızda buruk tat ve mide rahatsızlığı yapabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Olgun meyveleri reçel, şurup ve likör yapımında değerlendirilir.
BİTKİ İÇERİĞİ
Çakal eriği (Prunus spinosa), Rosaceae (gülgiller) familyasından dikenli bir çalı türüdür. Meyvesi, çiçeği ve kabuğu tıbbi olarak değerlendirilir. Meyvelerinde tanenler, flavonoidler (kempferol, kersetin), antosiyaninler (siyanidin-3-glukozit), malik asit, sitrik asit, pektin, C vitamini ve fenolik bileşikler bulunur. Çiçeklerinde glikozitler ve hafif müsilajlar yer alır.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Etken maddeleri tanen, antosiyanin, flavonoid, malik asit ve pektindir. Bu bileşenler antioksidan, adstringent (büzücü), antiinflamatuar ve hafif laksatif özellik taşır. Antosiyaninler, damar koruyucu ve antioksidan etkisiyle bilinir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Prunus spinosa çiçek ve meyve ekstraktı, Avrupa farmakopesinde kayıtlıdır. Hafif müshil, diüretik ve damar koruyucu etkileriyle fitoterapötik formülasyonlarda yer alır. Ayrıca damar elastikiyetini artıran ve kapiller dolaşımı düzenleyen kombinasyonlarda kullanılır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Çakal eriği meyve ekstresi, antioksidan gıda takviyelerinde yer alır. Antosiyanin ve flavonoid zenginliği nedeniyle dolaşım sistemi destekleyici ürünlerde, C vitamini ile birlikte formüle edilir. Ayrıca prebiyotik özellikleri nedeniyle bağırsak florasını destekleyici takviyelerde de kullanılmaktadır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Çakal eriği polifenolleri, Nrf2 sinyal yolunu aktive ederek antioksidan savunmayı artırır. Antosiyaninler, NF-κB gen ekspresyonunu baskılayarak inflamasyonu azaltır. Ayrıca DNA koruma kapasitesi ve hücre yenilenmesini artırıcı etkiler gösterir. Flavonoidler, endotel hücrelerinde eNOS gen aktivitesini artırarak damar genişlemesini destekler.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, benzer türleri 'kanı temizleyen, karaciğeri güçlendiren ve mideyi kuvvetlendiren' meyveler arasında saymıştır. Anadolu hekimliğinde çakal eriği çiçekleri kabızlık ve idrar yolları için kaynatılıp içilmiştir. Meyvesi ise boğaz ağrısı ve soğuk algınlığında pastil olarak tüketilmiştir.