Bergamot

• Meyve kabuğu

Citrus bergamia Risso & Poit.

• Meyve, Meyve usaresi

MEYVE TANIMI

Bergamot, küçük turunçgillerden olup aromatik kabuğu ve ekşimsi lezzetiyle tanınır.

Bergamot meyvesi geçmişte de sık kullanılan ve turunç meyvesinin farklı ülkelerde yetiştirdiği bir portakal türü demek daha doğru olur.

Bergamot ülkemizde özelikle Akdeniz bölgesinde Antalya’da yetişen bir ağaç türüdür.

Boyu 5 metreye kadar uzanan bir ağaçtır.

Meyvesi portakal kadar.

Hoş kokulu tadı acıdır.

GÜNLÜK KULLANIM

Çayı, reçeli, tatlılarda ve esans olarak kullanılır.

Çay (Earl Grey), parfümeri, kozmetik, reçel, şurup.

MODERN BİLİMDE

Uçucu yağının sinir sistemi, sindirim ve cilt üzerine etkileri araştırılmıştır.

KULLANIM ALANLARI

Enerji verir.

• Kozmetik
• Sindirimi kolaylaştırıcı
• Sinir yatıştırıcı,
• Vitamin deposu,

YAN ETKİLERİ

Aşırı tüketimde ciltte hassasiyet ve mide rahatsızlıkları yapabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Kabuk yağı çıkarılır, reçel yapılır, çay ve tatlılarda kullanılır.

BİTKİ İÇERİĞİ

Bergamot (Citrus bergamia), Rutaceae (turunçgiller) familyasına ait bir meyvedir. Meyvesi turunç ve limon arası aromaya sahip olup kabuğundan elde edilen uçucu yağlar oldukça değerlidir. İçeriğinde limonen, linalil asetat, linalol, bergapten, nerol, α-pinene, β-pinene, geraniol, flavonoidler (naringin, neoeriocitrin), C vitamini ve fenolik asitler bulunur.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Ana etken maddeleri linalil asetat, linalol, limonen ve bergapten’dir. Bu bileşenler antimikrobiyal, antidepresan, antienflamatuar ve antioksidan özellikler taşır. Ayrıca uçucu bileşenleri sinir sistemi üzerinde rahatlatıcı etki gösterir.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Bergamot yağı (Oleum Bergamottae), farmasötik ve aromaterapi sektöründe geniş kullanım alanına sahiptir. Antibakteriyel ve antifungal etkisi nedeniyle cilt preparatlarında, parfümlerde, antiseptik kremlerde kullanılır. Ayrıca uçucu yağı depresyon, anksiyete ve stres bozukluklarında aromatik destek olarak kullanılır.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. Bergamot ekstresi, kolesterol düşürücü, damar esnekliğini artırıcı ve antioksidan özelliğiyle gıda takviyelerinde kullanılır. 'Bergamot polyphenolic fraction (BPF)' adıyla bilinen form, özellikle kolesterol regülasyonunda (LDL düşürücü, HDL artırıcı) etkilidir.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Bergamot flavonoidleri, SIRT1 ve AMPK gen yollarını aktive ederek lipid metabolizmasını düzenler. Limonen ve linalool, NF-κB ve TNF-α gen ekspresyonunu baskılayarak inflamasyonu azaltır. Ayrıca Nrf2 yolunu uyararak hücresel antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) aktivitesini artırır. Bergapten bileşiği, DNA onarımını destekleyici etki göstermektedir.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, turunç kabuğunun kalbi ferahlatıcı, sindirimi düzenleyici etkilerinden bahseder. Bergamot da aynı aileden olup, geleneksel tıpta mide gazı, kalp sıkışması ve melankoli için önerilmiştir. Anadolu’da bergamot kabuğu kaynatılarak bal ile karıştırılıp sinir yatıştırıcı olarak kullanılmıştır.