- Latince Adı
- Citrus bergamia Risso & Poit.
- Almanca Adı
- Bergamotte
- Arapça Adı
- برغموت (Barghamūt)
- Farsça Adı
- برگاموت (Bargāmūt)
- Fransızca Adı
- Bergamote
- İngilizce Adı
- Bergamot
- İtalyanca Adı
- Bergamotto
- Rusça Adı
- Бергамот (Bergamot)
- Yunanca Adı
- Περγαμόντο (Pergamónto)
- Bulunduğu Yer
- Akdeniz havzası
- Toplanma Zamanı
- Kış ayları
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve kabuğu ve yağı
- Yetiştiği Bölgeler
- İtalya (Kalabriya), Türkiye, Yunanistan
- Günlük Kullanım
- Çayı, reçeli, tatlılarda ve esans olarak kullanılır.
- Modern Bilimde
- Uçucu yağının sinir sistemi, sindirim ve cilt üzerine etkileri araştırılmıştır.
- Kullanım Alanları
- Enerji verir.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimde ciltte hassasiyet ve mide rahatsızlıkları yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Kabuk yağı çıkarılır, reçel yapılır, çay ve tatlılarda kullanılır.
- Meyve Adı
- Bergamot
- Meyve Diğer Adları
- Yabani Portakal
- Meyve kabuğu
Citrus bergamia Risso & Poit.
- Meyve, Meyve usaresi
- Azerbaycan Adı
- Bergamot
- Meyve Tanımı
Bergamot, küçük turunçgillerden olup aromatik kabuğu ve ekşimsi lezzetiyle tanınır.
Bergamot meyvesi geçmişte de sık kullanılan ve turunç meyvesinin farklı ülkelerde yetiştirdiği bir portakal türü demek daha doğru olur.
Bergamot ülkemizde özelikle Akdeniz bölgesinde Antalya’da yetişen bir ağaç türüdür.
Boyu 5 metreye kadar uzanan bir ağaçtır.
Meyvesi portakal kadar.
Hoş kokulu tadı acıdır.
Çay (Earl Grey), parfümeri, kozmetik, reçel, şurup.
- Kozmetik
- Sindirimi kolaylaştırıcı
- Sinir yatıştırıcı,
- Vitamin deposu,
- Bitki İçeriği
Bergamot (Citrus bergamia), Rutaceae (turunçgiller) familyasına ait bir meyvedir. Meyvesi turunç ve limon arası aromaya sahip olup kabuğundan elde edilen uçucu yağlar oldukça değerlidir. İçeriğinde limonen, linalil asetat, linalol, bergapten, nerol, α-pinene, β-pinene, geraniol, flavonoidler (naringin, neoeriocitrin), C vitamini ve fenolik asitler bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Ana etken maddeleri linalil asetat, linalol, limonen ve bergapten’dir. Bu bileşenler antimikrobiyal, antidepresan, antienflamatuar ve antioksidan özellikler taşır. Ayrıca uçucu bileşenleri sinir sistemi üzerinde rahatlatıcı etki gösterir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Bergamot yağı (Oleum Bergamottae), farmasötik ve aromaterapi sektöründe geniş kullanım alanına sahiptir. Antibakteriyel ve antifungal etkisi nedeniyle cilt preparatlarında, parfümlerde, antiseptik kremlerde kullanılır. Ayrıca uçucu yağı depresyon, anksiyete ve stres bozukluklarında aromatik destek olarak kullanılır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Bergamot ekstresi, kolesterol düşürücü, damar esnekliğini artırıcı ve antioksidan özelliğiyle gıda takviyelerinde kullanılır. 'Bergamot polyphenolic fraction (BPF)' adıyla bilinen form, özellikle kolesterol regülasyonunda (LDL düşürücü, HDL artırıcı) etkilidir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Bergamot flavonoidleri, SIRT1 ve AMPK gen yollarını aktive ederek lipid metabolizmasını düzenler. Limonen ve linalool, NF-κB ve TNF-α gen ekspresyonunu baskılayarak inflamasyonu azaltır. Ayrıca Nrf2 yolunu uyararak hücresel antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) aktivitesini artırır. Bergapten bileşiği, DNA onarımını destekleyici etki göstermektedir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, turunç kabuğunun kalbi ferahlatıcı, sindirimi düzenleyici etkilerinden bahseder. Bergamot da aynı aileden olup, geleneksel tıpta mide gazı, kalp sıkışması ve melankoli için önerilmiştir. Anadolu’da bergamot kabuğu kaynatılarak bal ile karıştırılıp sinir yatıştırıcı olarak kullanılmıştır.