- Meyve Adı
- Alıç Meyvesi
- Meyve Diğer Adları
- Elşi, Muşmula, Edran, Yemişen
- Latince Adı
- Crataegus sp.
- Azerbaycan Adı
- Qarağat, Yemişan
- Almanca Adı
- Weißdornfrucht
- Arapça Adı
- زعرور (Za‘rūr)
- Farsça Adı
- زالزالک (Zâlzâlak)
- Fransızca Adı
- Aubépine
- İngilizce Adı
- Hawthorn Berry
- İtalyanca Adı
- Biancospino
- Rusça Adı
- Боярышник (Boyaryshnik)
- Yunanca Adı
- Κράταιγος (Krátai̱gos)
- Bulunduğu Yer
- Dağ etekleri, çalılıklar, orman kenarları
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve, yaprak, çiçek
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Avrupa, Kafkasya, Orta Doğu
MEYVE TANIMI
Alıç, küçük kırmızı veya sarı renkte, buruk ve mayhoş tada sahip bir meyvedir.
GÜNLÜK KULLANIM
Çay, sirke veya taze meyve olarak tüketilir.
MODERN BİLİMDE
Kalp-damar sağlığına etkileri, antioksidan bileşenleri üzerine araştırmalar yapılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
Baş ağrısında.
Çay, Sirke, Reçel.
- Çözücü,
Damar tıkanıklığı.
Hipertansiyon.
- Kalp destekleyici,
Ödemlerde.
Uykusuzlukda.
- Zayıflamada,
YAN ETKİLERİ
Aşırı tüketimde tansiyon düşüklüğüne yol açabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Meyve ve çiçeklerinden çay yapılır, sirke ve reçel hazırlanır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Alıç (Crataegus sp.), Rosaceae (gülgiller) familyasına ait dikenli bir çalı veya küçük ağaç türüdür. Meyvesi kırmızı veya sarı renklidir. Yaprak, çiçek ve meyveleri tıbbi olarak kullanılır. İçeriğinde flavonoidler (hiperozit, vitexin, rutin), oligomerik proantosiyanidinler (OPC), triterpen asitler, kateşinler, C vitamini ve fenolik bileşikler bulunur. Kardiyovasküler sistem üzerinde dengeleyici etkisiyle bilinir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Ana etken maddeleri flavonoidler (hiperozit, kersitin, vitexin), proantosiyanidinler, triterpen asitler (oleanolik, ursolik asit) ve fenolik bileşiklerdir. Bu bileşenler damar genişletici, kalp kasını güçlendirici, antioksidan ve antiaritmik etki gösterir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Alıç ekstresi (Crataegus extractum) ilaç sektöründe özellikle kalp yetmezliği, koroner dolaşım bozukluğu ve hipertansiyon tedavisinde yardımcı bitkisel ilaç olarak kullanılır. Flavonoid ve OPC zenginliği nedeniyle kan damarlarını genişletici, miyokard kontraktilitesini artırıcı formülasyonlarda yer alır. Avrupa Farmakopesi’nde tescilli droglar arasında yer almaktadır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Alıç meyvesi ekstresi, gıda takviyelerinde kalp sağlığını destekleyici, kan basıncını düzenleyici ve stres azaltıcı formüllerde kullanılır. Ayrıca antioksidan özelliği nedeniyle yaşlanma karşıtı ve damar elastikiyetini koruyucu takviyelerde de bulunur.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Alıç bileşikleri, endotel hücrelerinde NO (nitrik oksit) üretimini artırarak damar genişlemesini sağlar. Flavonoidler, Ca2+ kanal aktivitesini düzenleyerek kalp kası kasılma gücünü dengeler. Moleküler düzeyde Nrf2 yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) ekspresyonunu artırır. Ayrıca NF-κB ve TNF-α genlerini baskılayarak inflamasyonu azaltır.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, kalp rahatsızlıklarında kuvvet verici olarak 'elşi meyvesi' adıyla anılan bitkinin faydasını belirtmiştir. Davud el-Antaki, 'alıç kalbi kuvvetlendirir, kanı temizler, karaciğer ısısını azaltır' der. Anadolu halk hekimliğinde alıç meyvesi kaynatılarak suyu kalp çarpıntısı ve tansiyon dengelemede kullanılmıştır.

