- Bitki Diğer Adları
- Zulumba, Cedvar, Ceduvar
- Azerbaycan Adı
- Zalumba
- Latince Adı
- Curcuma zedoaria
- Almanca Adı
- Weißer Kurkuma
- Arapça Adı
- الخولنجان الأبيض
- Farsça Adı
- زردچوبه سفید
- Fransızca Adı
- Zédoaire
- İngilizce Adı
- Zedoary, White turmeric
- İtalyanca Adı
- Zedoaria
- Rusça Adı
- Цедуария
- Yunanca Adı
- Ζεδοάρια
- Bulunduğu Yer
- Nemli tropikal bölgeler
- Toplanma Zamanı
- Sonbaharda rizomları olgunlaştığında
- Kullanılan Bölgesi
- Rizom
- Yetiştiği Bölgeler
- Hindistan, Endonezya, Bangladeş
- Zalumba Kökü
BİTKİ TANIMI
Curcuma zedoaria, zencefilgiller familyasından, iri yapraklı, aromatik rizomlu bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Toz halinde baharat veya çay olarak sınırlı miktarda kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Uçucu yağlar, kurkuminoidler ve seskiterpenler içerir; sindirim ve antiinflamatuvar etkileri araştırılmıştır.
KULLANIM ALANLARI
Baharat, sindirim düzenleyici, gelenekte mide ve bağırsak destekleyici.
YAN ETKİLERİ
Aşırı tüketim mide tahrişi yapabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Rizomları kurutulup öğütülerek baharat veya kaynatılarak çay yapılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Zalumba kökü, Zingiberaceae (zencefilgiller) familyasından çok yıllık bir bitkidir. Güneydoğu Asya, özellikle Hindistan ve Endonezya kökenlidir. Halk arasında zulumba, cedvar veya ceduvar olarak bilinir. Kökleri tıbbi amaçla kullanılır. İçeriğinde uçucu yağlar (zingiberen, kurkumen, karyofillen), curzeren, curzerenol, kurkuminoidler ve nişasta bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri kurkumin, kurkuminoidler, zingiberen ve curzerenol’dür. Bu bileşenler antienflamatuar, antioksidan, hepatoprotektif (karaciğer koruyucu) ve antimikrobiyal özellik taşır.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Curcuma zedoaria ekstresi, farmasötik ve fitoterapötik ürünlerde sindirim sistemi düzenleyici, safra artırıcı ve karaciğer destekleyici ajan olarak kullanılmaktadır. Ayrıca kurkumin ve türevleri, modern ilaç sanayisinde antiinflamatuar ve antitümör ilaçların geliştirilmesinde model bileşik olarak değerlendirilmektedir.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Zalumba kökü ekstresi, sindirim sistemi sağlığını destekleyen ve detoksifikasyonu artıran gıda takviyelerinde kullanılmaktadır. Ayrıca kurkumin türevleri, bağışıklık güçlendirici ve hücresel yenilenmeyi destekleyici takviyelerde yaygın olarak bulunur.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Curcuma zedoaria bileşikleri, hücre kültürlerinde inflamatuar genlerin (NF-κB, COX-2, TNF-α) ekspresyonunu baskılamıştır. Ayrıca Nrf2 yolağını aktive ederek antioksidan genlerin (HO-1, SOD, GPx) aktivitesini artırmıştır. Kurkumin ve curzerenol bileşikleri, kanser hücrelerinde apoptoz genlerini (Caspase-3, Bax) aktive etmiş ve hücre proliferasyonunu azaltmıştır.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, zencefilgiller familyasındaki bitkileri 'mideyi kuvvetlendiren, safrayı düzenleyen ve karaciğeri temizleyen' bitkiler arasında zikretmiştir. Davud el-Antaki, cedvar kökünü 'soğukluğu gideren, mideyi ısıtan ve idrarı söktüren' bitkiler arasında tanımlar. Anadolu’da zalumba, bal ve limonla karıştırılarak sindirim sorunlarına karşı kullanılmıştır.