- Bitki Adı
- Yaban Yasemini
- Bitki Diğer Adları
- Kıryasemini, Tilkiüzümü
- Azerbaycan Adı
- Dağ yasəməni
- Latince Adı
- Solanum dulcamara L.
- Almanca Adı
- Bittersüß
- Arapça Adı
- ست الحسن البري
- Farsça Adı
- یاسمن وحشی
- Fransızca Adı
- Douce-amère
- İngilizce Adı
- Bittersweet nightshade
- İtalyanca Adı
- Dulcamara
- Rusça Adı
- Паслён сладко-горький
- Yunanca Adı
- Πικρόγλυκο
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Anadolu ve Kafkasya’da nemli bölgeler.
- Toplanma Zamanı
- Mayıs - Eylül arası çiçeklenme döneminde.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprakları, sapları ve meyveleri.
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Anadolu, Kafkasya ve Asya’nın bazı bölgeleri.
BİTKİ TANIMI
Sarılıcı özellikte, 2-3 metreye kadar uzayan, mor çiçekli, kırmızı meyveli otsu bir tırmanıcıdır.
GÜNLÜK KULLANIM
Halk arasında eklem ağrıları ve cilt sorunlarında kaynatılıp haricen uygulanmıştır.
MODERN BİLİMDE
Solanin alkaloidi içerir, antiinflamatuar etkileri araştırılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
- Ağrı kesici,
- Deri hastalıklarında,
- Egzama,
Müsilaj etkisi.
- Romatizma,
- Uyku verici,
YAN ETKİLERİ
Meyveleri zehirlidir, çocuklarda özellikle ciddi zehirlenmelere yol açabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Kurutulmuş gövde ve yapraklarından kaynatılarak elde edilen su haricen kullanılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Yaban yasemini, Solanaceae (patlıcangiller) familyasından, tırmanıcı özellikte çok yıllık bir bitkidir. Anadolu, Avrupa ve Asya’da sulak bölgelerde yetişir. Gövdesi, yaprakları ve meyveleri tıbbi olarak kullanılmıştır. İçeriğinde alkaloidler, saponinler, steroid glikozitler, tanen, flavonoidler ve uçucu yağlar bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri dulcamarin, solasonin, soladulcin ve solanin alkaloidleridir. Bu bileşikler antiinflamatuar, antimikrobiyal, ağrı kesici ve bağışıklık sistemini düzenleyici etkilere sahiptir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Solanum dulcamara ekstresi, özellikle cilt hastalıkları (egzama, sedef, kaşıntı) ve romatizmal rahatsızlıklar için geliştirilen bitkisel ilaçlarda kullanılmaktadır. Bazı Avrupa farmakopelerinde, dulcamara ekstresi 'bitkisel antiromatik' olarak kayıt altına alınmıştır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Kısıtlı olarak. Alkaloid içeriği nedeniyle doğrudan gıda takviyesi formunda yaygın değildir. Ancak ekstresi, detoksifikasyon ve bağışıklık destek formüllerinde kontrollü dozlarda yer alabilir.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Dulcamarin ve solasonin bileşikleri, hücre kültürü çalışmalarında inflamatuar genlerin (COX-2, TNF-α, IL-1β) ekspresyonunu baskılamış ve NF-κB sinyal yolunu inhibe etmiştir. Ayrıca solanin türevlerinin apoptozu indükleyerek tümör hücre proliferasyonunu engellediği gösterilmiştir.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, romatizma ve cilt iltihaplarında 'soğuk mizacı dengeleyen otlar' arasında yaban yasemini benzeri bitkilerden söz etmiştir. Davud el-Antaki, bitkinin kaynatılmış suyunun 'iltihaplı eklemler ve deri döküntülerinde' kullanılmasını tavsiye etmiştir. Anadolu hekimleri, yaban yasemini yapraklarını lapa hâlinde yara ve çıbanların üzerine uygulamışlardır.