- Bitki Adı
- Yaban Yasemini
- Bitki Diğer Adları
- Kıryasemini, Tilkiüzümü
- Latince Adı
- Solanum dulcamara L.
- Almanca Adı
- Bittersüß
- Arapça Adı
- ست الحسن البري
- Farsça Adı
- یاسمن وحشی
- Fransızca Adı
- Douce-amère
- İngilizce Adı
- Bittersweet nightshade
- İtalyanca Adı
- Dulcamara
- Rusça Adı
- Паслён сладко-горький
- Yunanca Adı
- Πικρόγλυκο
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Anadolu ve Kafkasya’da nemli bölgeler.
- Toplanma Zamanı
- Mayıs - Eylül arası çiçeklenme döneminde.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprakları, sapları ve meyveleri.
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Anadolu, Kafkasya ve Asya’nın bazı bölgeleri.
- Bitki Tanımı
- Sarılıcı özellikte, 2-3 metreye kadar uzayan, mor çiçekli, kırmızı meyveli otsu bir tırmanıcıdır.
- Günlük Kullanım
- Halk arasında eklem ağrıları ve cilt sorunlarında kaynatılıp haricen uygulanmıştır.
- Modern Bilimde
- Solanin alkaloidi içerir, antiinflamatuar etkileri araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Ağrı kesici,
- Yan Etkileri
- Meyveleri zehirlidir, çocuklarda özellikle ciddi zehirlenmelere yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Kurutulmuş gövde ve yapraklarından kaynatılarak elde edilen su haricen kullanılır.
- Azerbaycan Adı
- Dağ yasəməni
- Deri hastalıklarında,
- Egzama,
Müsilaj etkisi.
- Romatizma,
- Uyku verici,
- Bitki İçeriği
Yaban yasemini, Solanaceae (patlıcangiller) familyasından, tırmanıcı özellikte çok yıllık bir bitkidir. Anadolu, Avrupa ve Asya’da sulak bölgelerde yetişir. Gövdesi, yaprakları ve meyveleri tıbbi olarak kullanılmıştır. İçeriğinde alkaloidler, saponinler, steroid glikozitler, tanen, flavonoidler ve uçucu yağlar bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri dulcamarin, solasonin, soladulcin ve solanin alkaloidleridir. Bu bileşikler antiinflamatuar, antimikrobiyal, ağrı kesici ve bağışıklık sistemini düzenleyici etkilere sahiptir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Solanum dulcamara ekstresi, özellikle cilt hastalıkları (egzama, sedef, kaşıntı) ve romatizmal rahatsızlıklar için geliştirilen bitkisel ilaçlarda kullanılmaktadır. Bazı Avrupa farmakopelerinde, dulcamara ekstresi 'bitkisel antiromatik' olarak kayıt altına alınmıştır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Kısıtlı olarak. Alkaloid içeriği nedeniyle doğrudan gıda takviyesi formunda yaygın değildir. Ancak ekstresi, detoksifikasyon ve bağışıklık destek formüllerinde kontrollü dozlarda yer alabilir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Dulcamarin ve solasonin bileşikleri, hücre kültürü çalışmalarında inflamatuar genlerin (COX-2, TNF-α, IL-1β) ekspresyonunu baskılamış ve NF-κB sinyal yolunu inhibe etmiştir. Ayrıca solanin türevlerinin apoptozu indükleyerek tümör hücre proliferasyonunu engellediği gösterilmiştir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, romatizma ve cilt iltihaplarında 'soğuk mizacı dengeleyen otlar' arasında yaban yasemini benzeri bitkilerden söz etmiştir. Davud el-Antaki, bitkinin kaynatılmış suyunun 'iltihaplı eklemler ve deri döküntülerinde' kullanılmasını tavsiye etmiştir. Anadolu hekimleri, yaban yasemini yapraklarını lapa hâlinde yara ve çıbanların üzerine uygulamışlardır.