- Bitki Adı
- Yabani Hardal
- Bitki Diğer Adları
- Turp Otu
- Latince Adı
- Sinapis arvensis L.
- Almanca Adı
- Acker-Senf
- Arapça Adı
- خردل بري
- Farsça Adı
- خردل وحشی
- Fransızca Adı
- Moutarde des champs
- İngilizce Adı
- Wild Mustard, Charlock
- İtalyanca Adı
- Senape dei campi
- Rusça Adı
- Полевая горчица
- Yunanca Adı
- Άγρια μουστάρδα
- Bulunduğu Yer
- Tarla kenarları, nadas alanları, yol kenarları
- Toplanma Zamanı
- Yaprak ve çiçekleri ilkbahar-yaz aylarında toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Yaprakları, tohumları ve çiçekleri
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Anadolu, Orta Doğu ve Asya’nın birçok bölgesi
- Bitki Tanımı
- 1 metreye kadar boylanan, sarı çiçekli otsu bir bitkidir. Tohumları acımsı aromalıdır.
- Günlük Kullanım
- Halk arasında iştah açıcı, baharat ve turşu yapımında kullanılmıştır.
- Modern Bilimde
- Hardal tohumlarının antimikrobiyal, sindirimi uyarıcı etkileri araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Baharat, yağ elde etme, halk hekimliğinde haricen kullanımlar.
- Yan Etkileri
- Fazla kullanımda mide rahatsızlığı ve ciltte tahrişe yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Tohumlarından hardal yağı çıkarılır; yaprakları yemeklerde kullanılır.
- Azerbaycan Adı
- Vəhşi xardal
- Bitki İçeriği
Yabani hardal, Brassicaceae (turpgiller) familyasından, sarı çiçekli, tek yıllık bir bitkidir. Gövdesi tüylü, meyvesi bakla şeklindedir. İçeriğinde sinigrin, allyl izotiyosiyanat, flavonoidler, askorbik asit, oleik asit, linoleik asit ve kükürtlü bileşikler bulunur.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddesi sinigrin olup, bu bileşik hidrolizle allyl izotiyosiyanata dönüşür. Bu madde güçlü antiseptik, rubefacient (ısıtıcı) ve dolaşımı artırıcı özellik taşır.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Yabani hardaldan elde edilen sinigrin ve izotiyosiyanatlar modern ilaç sektöründe topikal kas gevşeticiler, romatizma ve soğuk algınlığı merhemlerinde etken bileşen olarak kullanılır. Ayrıca farmasötik ar-Ge’de antikanserojen etkileri incelenmektedir.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. Yabani hardal ekstraktı, kas gevşetici ve metabolizma hızlandırıcı özellikleri nedeniyle bazı bitkisel gıda takviyelerinde kullanılır. Ancak doz sınırlandırması önemlidir, zira fazla miktarda alımı mide irritasyonuna neden olabilir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Sinapis arvensis, Brassica türleriyle yakın genetik ilişkisi nedeniyle tarımsal genetik araştırmalarda model organizma olarak kullanılmıştır. Özellikle kükürtlü bileşiklerin biyosentezine ait genlerin karakterizasyonunda kullanılmıştır. Ayrıca allyl izotiyosiyanat bileşiği hücre kültürlerinde antitümör ve apoptoz etkileri için test edilmiştir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, hardal tohumlarını ‘soğuk mizacın dengesini sağlar’ diye tarif etmiş, bal ile karıştırılarak soğuk algınlığında göğse sürülmesini tavsiye etmiştir. Anadolu hekimleri yabani hardalı sirke ile lapa haline getirip romatizma ağrılarında yakı olarak kullanmışlardır.
- Kur’an-ı Kerim’de Bu Bitki ile Adı Geçen Ayet Var mı
Kur’an-ı Kerim’de doğrudan adı geçmez, ancak Lokman Suresi 16. ayette ‘bir hardal tanesi ağırlığınca bile olsa’ ifadesiyle, hardal tanesi büyüklüğünde bir şeyin bile Allah katında kaybolmayacağı anlatılır.
- Bu Bitki Hadis Olarak Bir Yerde Geçiyor mu
Doğrudan hadislerde geçmemektedir; fakat Hz. Peygamber (s.a.v), bitkisel ilaçların ölçülü kullanılmasını ve vücut dengesinin korunmasını tavsiye etmiştir. Hardal, erken İslam tıbbında sıcak karakterli bitkiler sınıfında değerlendirilmiştir.
- Hippokrates
Hardalın sindirimi uyaran ve bedeni ısıtan özelliklerinden bahsetmiştir.
- İbn-i Sînâ
Tohumlarının yakıcı özelliğiyle lapasının deri üzerine uygulanabileceğini yazmıştır.
- Ebu Bekir Er-Râzî
Hardalın iştah açıcı ve sindirimi kolaylaştırıcı etkilerine değinmiştir.