- Bitki Adı
- Şerbetçi Otu
- Bitki Diğer Adları
- Hops
- Azerbaycan Adı
- Xum
- Latince Adı
- Humulus lupulus L.
- Almanca Adı
- Hopfen
- Arapça Adı
- حشيشة الدينار
- Farsça Adı
- گل رازک
- Fransızca Adı
- Houblon
- İngilizce Adı
- Hops
- İtalyanca Adı
- Luppolo
- Rusça Adı
- Хмель
- Yunanca Adı
- Λυκίσκος
- Bulunduğu Yer
- Kuzey yarımkürede, özellikle Avrupa ve Asya'da bulunur.
- Toplanma Zamanı
- Çiçekleri yaz sonu ile sonbahar başında toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Dişi çiçek kozalakları.
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Amerika.
BİTKİ TANIMI
Sarmaşık şeklinde tırmanıcı, otsu ve çok yıllık bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Çay olarak veya içeceklerde aroma verici olarak kullanılabilir.
MODERN BİLİMDE
Uykusuzluk, sinirlilik ve menopoz semptomları üzerine etkileri araştırılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI
- Aroma verici,
- Bira yapımında,
- Gıda sanayinde,
- İdrar söktürücü,
- Sakinleştirici,
- Uyku verici,
- Yatıştırıcı,
YAN ETKİLERİ
Fazla kullanımda uyku hali yapabilir, bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Çay, ekstre veya bira yapımında doğrudan kullanılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Şekerciboyası kökü, Phytolaccaceae familyasından gelen, Kuzey Amerika kökenli çok yıllık otsu bir bitkidir. Bitkinin kökü, yaprakları ve meyveleri glikoprotein, saponin, alkaloid, betasiyanin pigmentleri, fenolik asitler ve triterpenler açısından zengindir. Ancak bazı kısımları toksiktir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Başlıca etken maddeleri fitolaktozid, fitolakkatoksin, fitolaktojenin, triterpen saponinler ve betasiyanin pigmentleridir. Bu bileşikler güçlü biyolojik aktivite gösterir; düşük dozlarda bağışıklık uyarıcı, yüksek dozlarda ise toksik etkilidir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Phytolacca bileşikleri, özellikle fitolakkatoksin ve fitolakkatigenin, antiviral ve antikanser araştırmalarında model madde olarak incelenmiştir. Ayrıca immünmodülatör etkisi nedeniyle bazı homeopatik preparatlarda seyreltilmiş formda kullanılmaktadır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Doğrudan kullanılmaz. Çünkü bitkinin kök ve yaprak kısımları toksik bileşen içerir. Ancak kontrollü ve seyreltilmiş Phytolacca ekstraktı, homeopatik gıda takviyelerinde lenfatik sistem desteği amacıyla çok düşük dozda kullanılmaktadır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Phytolacca americana’dan izole edilen Pokeweed antiviral protein (PAP), moleküler biyolojide ribozom inaktivasyon proteini olarak kullanılmıştır. Bu protein, virüs replikasyonunu engelleyici etkisi nedeniyle antiviral araştırmalarda önemli bir modeldir. Ayrıca PAP, genetik mühendisliğinde hedef hücre protein sentezinin kontrolü için deneysel olarak kullanılmıştır.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
Klasik İslam tıbbında doğrudan adı geçmez. Ancak Davud el-Antaki, 'kırmızı köklü bitkilerin kanı harekete geçiren, lenfleri temizleyen' özelliklerinden bahsetmiştir. Anadolu hekimleri bu bitkinin çok az miktarını, başka bitkilerle karıştırarak deri hastalıkları ve çıbanlarda haricen kullanmışlardır.