- Meyve Adı
- Koca Yemiş
- Meyve Diğer Adları
- Ağaç Çileği, Hocayemişi
- Latince Adı
- Arbutus unedo L.
- Azerbaycan Adı
- Qoca yemiş
- Almanca Adı
- Erdbeerbaumfrucht
- Arapça Adı
- شجرة الفراولة (Shajarat al-Farawla)
- Farsça Adı
- چلغوز درختی (Chalghoz-e Derakhti)
- Fransızca Adı
- Arbousier
- İngilizce Adı
- Strawberry Tree Fruit
- İtalyanca Adı
- Corbezzolo
- Rusça Adı
- Земляничное дерево (Zemlyanichnoye derevo)
- Yunanca Adı
- Κουμαριά (Koumariá)
- Bulunduğu Yer
- Ormanlık alanlar, makilik bölgeler
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve, yaprak
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Akdeniz ülkeleri, Batı Avrupa
MEYVE TANIMI
Koca yemiş kırmızı renkli, pütürlü kabuklu, tatlı-ekşi aromalı küçük yuvarlak bir meyvedir.
- Meyveleri kırmızı pütür pütür ufaktır dağlarda özelikle
Akdeniz Marmara ve Anadolu’da bulunmaktadır.
GÜNLÜK KULLANIM
Taze yenir, reçel ve likör yapımında kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Antioksidan, polifenol ve C vitamini içeriği açısından incelenmiş, sindirim ve bağışıklık üzerine etkileri araştırılmıştır.
KULLANIM ALANLARI
- Akciğer,
Anti bakteriyel.
- Antioksidan,
Bağışıklık.
C vitamini.
İdrar söktürücü.
İdrar söktürür.
İltihap söktürür.
İştah açıcı.
Mikrop öldürücü.
- Sindirim,
- Vitamin,
YAN ETKİLERİ
Aşırı tüketimde hafif mide rahatsızlığı yapabilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Taze yenir, reçel ve likör yapılır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Koca Yemiş (Arbutus unedo L.), Ericaceae familyasına ait, Akdeniz ikliminde yetişen bir çalı veya küçük ağaç türüdür. Meyvesi kırmızı renkli, tatlı-ekşi aromalıdır. İçeriğinde flavonoidler, tanenler, arbutin, gallik asit, C vitamini, karotenoidler, organik asitler ve fenolik bileşikler bulunur. Antioksidan ve idrar yollarını destekleyici özellikleriyle bilinir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Etken maddeleri arasında arbutin, quercetin, gallik asit, tanenler ve karotenoidler yer alır. Arbutin, idrar yolları enfeksiyonlarında mikrobiyal gelişimi engelleyici etki gösterir. Tanenler ve flavonoidler antioksidan, antimikrobiyal ve damar koruyucu özellik taşır.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Arbutus unedo ekstraktı, farmasötik formülasyonlarda idrar yolları destekleyici ve cilt aydınlatıcı ajan olarak kullanılır. Arbutin türevleri, kozmetik sektöründe melanin sentezini düzenleyici bileşenler arasında yer alır. Ayrıca yaprak ekstraktları, doğal antiseptik olarak fitoterapötik preparatlarda değerlendirilmiştir.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. 'Arbutus unedo extract' adıyla gıda takviyelerinde yer alır. Antioksidan, karaciğer koruyucu ve bağışıklık sistemini destekleyici formüllerde kullanılır. Meyve özü, polifenol bakımından zengin olduğu için doğal enerji ve detoks ürünlerinde de bulunur.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Koca Yemiş polifenolleri, Nrf2/HO-1 yolunu aktive ederek hücresel antioksidan genlerin ekspresyonunu artırır. NF-κB ve COX-2 genlerini baskılayarak inflamasyonun azalmasına katkıda bulunur. Arbutin, tirozinaz gen aktivitesini inhibe ederek melanin sentezini düzenler. Ayrıca DNA oksidatif hasarını sınırlayıcı etkiler gösterdiği deneysel olarak kanıtlanmıştır.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, 'Hocayemişi mideyi kuvvetlendirir, karaciğeri temizler' der. Davut el-Antaki, koca yemiş meyvesini 'idrarı artırıcı ve safra söktürücü' olarak tanımlar. Anadolu halk hekimliğinde, meyvesi kabızlık ve mide gazı giderici; yaprak kaynatması ise idrar yolu temizleyici olarak kullanılmıştır.

