- Bitki Diğer Adları
- Deniz iğdesi, Sea buckthorn
- Latince Adı
- Hippophae rhamnoides
- Almanca Adı
- Sanddorn
- Arapça Adı
- عنبة البحر
- Farsça Adı
- سنجد دریایی
- Fransızca Adı
- Argousier
- İngilizce Adı
- Sea buckthorn
- İtalyanca Adı
- Olivello spinoso
- Rusça Adı
- Облепиха
- Yunanca Adı
- Ιπποφαές
- Bulunduğu Yer
- Nehir kenarları, kıyılar, dağlık bölgeler
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Asya, Sibirya, Türkiye
- Bitki Tanımı
- Turuncu renkli meyveleri olan dikenli bir çalıdır.
- Günlük Kullanım
- Meyveleri suyu, yağı ve şurubu olarak tüketilir.
- Modern Bilimde
- C vitamini, E vitamini, karotenoidler ve omega yağ asitleriyle bağışıklık, cilt sağlığı ve damar sağlığı üzerinde etkileri araştırılmaktadır.
- Kullanım Alanları
- Bağırsak,
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketim mide ekşimesi yapabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Meyveleri şurup, reçel, yağ ve takviye formunda hazırlanır.
- Kır İğdesi
- Azerbaycan Adı
- Dəniz iydəsi
- Bağışıklık,
- C vitamini,
- Cilt,
- Damar sağlığı,
Göz sağlığı.
- Mide,
- Omega yağ asitleri,
- Bitki İçeriği
Kır İğdesi (Hippophae rhamnoides), Elaeagnaceae familyasından dikenli bir çalı türüdür. Meyvesi, yaprakları ve çekirdek yağı tıbbi olarak değerlendirilir. İçeriğinde C vitamini, E vitamini, karotenoidler (β-karoten, likopen), flavonoidler, omega 3, 6, 7 ve 9 yağ asitleri, palmitoleik asit, steroller ve polifenoller bulunur. Doğal olarak bağışıklığı güçlendiren ve hücre yenileyici özellikleriyle bilinir.
- Bitki Etken Maddesi
Ana etken bileşenleri karotenoidler, tokoferoller, askorbik asit, palmitoleik asit ve flavonoidlerdir. Bu bileşenler antioksidan, antiinflamatuar, doku yenileyici ve immünmodülatör etkiler gösterir. Özellikle meyve yağı, deri ve mukozal dokuların onarımında benzersiz bir etkiye sahiptir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Kır iğdesi yağı (Sea Buckthorn Oil), ilaç sektöründe yara iyileştirici, yanık tedavisinde destekleyici ve mukozal koruyucu ajan olarak kullanılmaktadır. Karotenoid ve tokoferol içeriği nedeniyle göz ve deri preparatlarında da yer almaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Evet. 'Hippophae rhamnoides extract' adıyla gıda takviyelerinde yaygın olarak kullanılır. Bağışıklık güçlendirici, cilt yenileyici ve kardiyovasküler destek ürünlerinde yer alır. Omega 7 içeriği nedeniyle kadın sağlığı ve cilt elastikiyeti takviyelerinde de bulunur.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Hippophae rhamnoides bileşenleri Nrf2 yolunu aktive ederek antioksidan genlerin (SOD, CAT, GPx) ekspresyonunu artırır. Ayrıca NF-κB ve IL-6 genlerinin baskılanmasıyla inflamasyon azalır. Palmitoleik asit, hücre zarının yenilenmesinde görev alan PPAR-α gen aktivasyonunu destekler. DNA onarım mekanizmalarında koruyucu rolü olduğu da laboratuvar düzeyinde gösterilmiştir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, iğde türlerini 'kanı temizleyen, mideyi kuvvetlendiren ve yaraları iyileştiren' bitkiler arasında saymıştır. Davud el-Antaki, 'iğde meyvesi karaciğeri kuvvetlendirir, safra fazlasını giderir' demiştir. Anadolu halk hekimliğinde deniz iğdesi meyvesi soğuk algınlığı, ülser ve deri yaralarında kullanılmıştır.