- Bitki Diğer Adları
- Kolza otu, Kolza yağı
- Latince Adı
- Brassica napus L. (Syn.: Brassica campestris L., Brassica rutabaga (DC.) Druce, Brassica gongylodes Mill.)
- Almanca Adı
- Raps
- Arapça Adı
- زيت الكانولا
- Farsça Adı
- کلزا
- Fransızca Adı
- Colza
- İngilizce Adı
- Canola, Rapeseed
- İtalyanca Adı
- Colza
- Rusça Adı
- Рапс
- Yunanca Adı
- Κράμβη
- Bulunduğu Yer
- Tarla bitkisi olarak geniş alanlarda
- Toplanma Zamanı
- Yaz başı – tohum olgunlaştığında
- Kullanılan Bölgesi
- Tohumdan elde edilen sıvı sabit yağı
- Yetiştiği Bölgeler
- Avrupa, Kuzey Amerika, Anadolu
- Bitki Tanımı
- Sarı çiçekli, 1 metreye kadar boylanabilen, tohumları yağ açısından zengin bir bitki.
- Günlük Kullanım
- Yemeklik yağ olarak günlük beslenmede yaygın kullanılır.
- Modern Bilimde
- Omega-3 ve omega-6 yağ asitleri bakımından dengeli, kolesterol ve damar sağlığı üzerine olumlu etkileri incelenmiştir.
- Kullanım Alanları
- Beslenme, yemeklik yağ, margarin ve endüstriyel yağ üretimi.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketimde sindirim sorunları yapabilir; rafine edilmemiş yağlar erusik asit nedeniyle kalp sağlığına zarar verebilir.
- Hazırlanış Şekli
- Tohumları preslenerek yağ elde edilir; rafine edilerek yemeklik yağ yapılır.
- Kanola, Kolza
- Azerbaycan Adı
- Kanola
- Bitki İçeriği
1. Sabit yağlar (özellikle yağ asitleri), protein ve lif içerir.
2. Vitamin E, steroller ve az miktarda glukosinolatlar bulunur.
- Etken Maddesi
1. Oleik asit.
2. Linoleik asit.
3. Alfa-linolenik asit.
4. Erüsik asit (düşük oranda).
5. Tokoferoller.
6. Fitosteroller.
İlaç Sektöründe Kullanımı, Gıda Takviyelerinde Kullanımı, Moleküler Biyoloji ve Genetikte Kullanımı
1. İlaç sektöründe kolza yağı, cilt koruyucu ve nemlendirici preparatlarda taşıyıcı yağ olarak kullanılır.
2. Gıda takviyelerinde özellikle omega-3 ve omega-6 yağ asitleri kaynağı olarak kapsül ve yağ formunda değerlendirilir.
3. Moleküler biyoloji araştırmalarında yağ asitlerinin metabolizma, gen ekspresyonu ve hücresel enerji düzenlemesi üzerindeki etkileri incelenmektedir.
- Lokman Hekimlerde Kullanımı
1. Lokman Hekim geleneğinde yağı haricen cilt yumuşatıcı ve yara iyileştirici olarak sürülmüştür.
2. Anadolu halk hekimliğinde romatizma ağrılarında masaj yağı olarak kullanılmıştır.
3. Osmanlı döneminde ise yemeklik yağ ve şifa maksadıyla hem dahilen hem haricen tercih edilmiştir.