- Latince Adı
- Solanum nigrum L.
- Almanca Adı
- Schwarzer Nachtschatten
- Arapça Adı
- عنب الكلب (ʿInab al-Kalb)
- Farsça Adı
- شبتال (Shibtāl)
- Fransızca Adı
- Morelle noire
- İngilizce Adı
- Black Nightshade
- İtalyanca Adı
- Erba morella
- Rusça Adı
- Паслён чёрный (Paslyon chernyy)
- Yunanca Adı
- Σολανό μαύρο (Solanó mávro)
- Bulunduğu Yer
- Bozkır, tarlalar, yol kenarları
- Toplanma Zamanı
- Yaz sonu – Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve, yaprak
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Avrupa, Asya, Afrika
- Günlük Kullanım
- Tıbbi amaçlarla dikkatli ve ölçülü şekilde kullanılır.
- Modern Bilimde
- Alkaloidleri ve antioksidan özellikleri araştırılmıştır.
- Kullanım Alanları
- .
- Yan Etkileri
- Aşırı veya yanlış kullanım zehirlenmelere yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Olgun meyveleri ve yaprakları kaynatılarak veya lapa halinde dikkatli kullanılır.
- Meyve Adı
- İt Üzümü
- Meyve Diğer Adları
- Tilki Üzümü, Köpek Üzümü
- Azerbaycan Adı
- İt üzümü
- Meyve Tanımı
İt üzümü, küçük siyah renkte, yuvarlak, hafif tatlı ancak zehirli bileşenler de içerebilen bir meyvedir.
- Ağrı kesici özelliği bulunmakta
- Alkaloid içeriği nedeniyle dikkatle kullanılacak,
Antioksidan özellikleri öne çıkan bir bitki olarak değerlendirir.
- Kullanımda mutlaka uzman tavsiyesi alınız
- Uyku verici özelliği bulunmakta
Zehirli bir meyvedir.
- Bitki İçeriği
İt üzümü (Solanum nigrum L.), Solanaceae familyasından, otsu bir bitkidir. Meyvesi ve yaprakları içerdiği alkaloidler nedeniyle tıbbi olarak dikkatli kullanılmalıdır. İçeriğinde solanin, solasonin, solamargin, flavonoidler, fenolik bileşikler, askorbik asit ve karotenoidler bulunur. Kontrollü kullanımda iltihap giderici ve ağrı kesici etkilere sahiptir.
- Bitki Etken Maddesi
Başlıca etken maddeleri solanin ve solasonindir. Bu alkaloidler nöroaktif özellikler taşır. Ayrıca quercetin, kaempferol ve rutin gibi flavonoidler antioksidan özellik gösterir. Yüksek dozda toksik, düşük dozda ise sinir sistemini dengeleyici etkilidir.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
İt üzümü özleri, farmasötik araştırmalarda nöroprotektif ve antitümöral etkileri nedeniyle incelenmiştir. Özellikle solamargin türevleri, bazı kanser ilaçlarının geliştirilmesinde sitotoksik ajan olarak deneysel aşamalarda kullanılmaktadır.
- Bitki Gıda Takviyelerinde Kullanılan Ekstrakt Maddesi Var mı
Hayır, doğrudan gıda takviyesi olarak kullanılmaz. Ancak standardize edilmiş Solanum nigrum özleri, sadece farmasötik veya homeopatik formülasyonlarda çok düşük dozlarda yer alır. Halk arasında çay veya lapa şeklinde haricen kullanımı yaygındır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Solanin ve solasonin, hücre döngüsünü düzenleyen genler üzerinde etki gösterir. Bcl-2 ve Bax genlerinin ekspresyonunu değiştirerek apoptoz mekanizmasını etkiler. Ayrıca NF-κB sinyal yolunu baskılayarak inflamatuar gen ekspresyonunu azaltır. Moleküler biyoloji çalışmalarında, kanser hücrelerinin büyümesini durdurucu etkileri incelenmektedir.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller veya Kullanımı
İbn-i Sina, it üzümünü 'iltihap giderici, ateş düşürücü ve sinirleri yatıştırıcı' olarak tanımlamış, ancak yüksek dozda kullanılmaması gerektiğini vurgulamıştır. Davud el-Antaki, it üzümü lapasının dıştan yaralarda kullanılabileceğini, içten kullanımda ise temkinli olunmasını önermiştir.