- Bitki Adı
- Haşhaş
- Bitki Diğer Adları
- Afyon haşhaşı
- Azerbaycan Adı
- Xaşxaş
- Latince Adı
- Papaver somniferum L.
- Almanca Adı
- Schlafmohn
- Arapça Adı
- خشخاش (Kheshkhash)
- Farsça Adı
- خشخاش (Kheshkhash)
- Fransızca Adı
- Pavot somnifère
- İngilizce Adı
- Opium poppy
- İtalyanca Adı
- Papavero da oppio
- Rusça Adı
- Мак снотворный (Mak snotvornıy)
- Yunanca Adı
- Υπνοφόρος μήκων (Ypnofóros míkon)
- Bulunduğu Yer
- Anadolu, Ege, Akdeniz, Orta Asya
- Toplanma Zamanı
- Kapsüller yaz ortasında toplanır
- Kullanılan Bölgesi
- Kapsüller, tohumlar, sütlü lateks
- Yetiştiği Bölgeler
- Akdeniz, Anadolu, Asya, Avrupa
BİTKİ TANIMI
1-1,5 metre boyunda, geniş yapraklı, beyaz-mor çiçekli otsu bitki
Haşhaş deyince aklımıza afyon haşhaşı gelir buda uyuşturucudur.
- Ve tıp alanında uyuşturucu olarak kullanılmakta,
Haşhaş yaprakları salata olarak yenilmekte tohumu da kullanılmakta.
Haşhaş bitkisi bir yılık bir bitkidir ve ekimi yapılmakta devlet kontrolü altında yapılmakta.
GÜNLÜK KULLANIM
- Tohumları hamur işlerinde ve yağ elde etmekte kullanılır
MODERN BİLİMDE
Ağrı kesici alkaloidleri nedeniyle farmakolojide çok araştırılmıştır
KULLANIM ALANLARI
- Besin yağı,
- Eczacılıkta alkaloid kaynağı,
- Süs bitkisi
YAN ETKİLERİ
Yanlış veya aşırı kullanım bağımlılığa ve zehirlenmeye yol açabilir
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
- Tohumlar kavrularak tüketilir, kapsüllerden sütlü öz alınır
BİTKİ İÇERİĞİ
Papaver somniferum; alkaloidler (morfin, kodein, tebain, papaverin, noskapin), sabit yağ asitleri, protein ve fenolik bileşikler içerir. Özellikle kapsül sütü (lateks) alkaloid fraksiyonu bakımından zengindir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Morfin, kodein ve tebain başlıca biyolojik aktif alkaloidlerdir. Papaverin düz kas gevşetici etki gösteren önemli bir bileşendir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Morfin ve kodein analjezik ve antitussif amaçlı farmasötik preparatlarda kullanılmaktadır. Tebain yarı sentetik opioid türevlerinin sentezinde öncül molekül olarak değerlendirilir.
Bitkinin Gıda Takviyelerinde Kullanılan Etken Ekstrat Maddesi Var mı
Haşhaş tohumu alkaloid içeriği düşük olup gıda amaçlı kullanılmaktadır. Ancak alkaloid içeren lateks kısmı yalnızca kontrollü farmasötik alanlarda değerlendirilir.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Papaver somniferum üzerinde benzilizokinolin alkaloid biyosentez genleri moleküler düzeyde ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Morfin sentez yolakları ve enzimatik mekanizmalar genetik çalışmalarla ortaya konmuştur.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER YA DA KULLANIMI
Geleneksel Anadolu uygulamalarında haşhaş tohumu besleyici ve sakinleştirici özellikleri nedeniyle kullanılmıştır. Alkaloid içeren kısımların kontrollü ve dikkatli değerlendirilmesi gerektiği bilinmiştir.