Dut

• Beyaz Dut
• Kara Dut

Morus alba L.

Morus nigra L.

• White mulberry=Beyaz Dut
• Black bulberry; Mulberry

MEYVE TANIMI

Beyaz dut daha tatlı ve yumuşak, kara dut ise ekşimsi ve koyu mor-siyah renklidir.

Dut Anadolu’da birçok bölgede yetişmekte olan bir meyve ağacı türüdür.

Özelikle ipek böceği yetiştiricileri özelikle dut yaprağına çok önem verirler.

Dut birçok çeşidi olmasına rağmen bizler en çok karadut ve beyaz dut üzerinde yoğunluk olmuştur.

GÜNLÜK KULLANIM

Taze, kurutulmuş, pekmez ve şurup yapımında tüketilir.

MODERN BİLİMDE

Antioksidan, vitamin ve mineraller açısından incelenmiş, kan şekeri ve sindirim üzerine etkileri araştırılmıştır.

KULLANIM ALANLARI

Gıda, pekmez, şurup, tatlı, halk hekimliği.

• İsal yapıcı,
• Kuvvet verici,

Mineral ve vitamin açısından zengindir.

YAN ETKİLERİ

Aşırı tüketim mide rahatsızlığına yol açabilir.

HAZIRLANIŞ ŞEKLİ

Taze, kurutularak, pekmez veya şurup yapılarak tüketilir.

BİTKİ İÇERİĞİ

Kara dut (Morus nigra L.), Moraceae familyasından, koyu mor renkli meyveleriyle tanınan tıbbi bir bitkidir. Meyvesi, yaprağı ve kabuğu halk tıbbında kullanılmaktadır. İçeriğinde antosiyaninler (siyanidin-3-glukozit), flavonoidler, fenolik asitler, organik asitler, C ve K vitaminleri, demir, kalsiyum ve potasyum bulunur. Bu bileşenler güçlü antioksidan etki gösterir.

BİTKİ ETKEN MADDESİ

Etken maddeleri arasında antosiyaninler, kuersetin, rutin, resveratrol, morin, klorojenik asit ve gallik asit yer alır. Bu bileşenler serbest radikalleri nötralize eder, damar elastikiyetini artırır, hücre yenilenmesini destekler.

BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ

Kara dut özleri farmasötik preparatlarda ağız ve boğaz enfeksiyonlarına karşı antiseptik sıvılar, antioksidan serumlar ve yara iyileştirici ürünlerde kullanılmaktadır. Antosiyanin içeriği, kozmetikte cilt yaşlanmasını geciktirici bileşen olarak da değerlendirilir.

BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI

Evet. Kara dut ekstresi 'Morus nigra extract' adıyla gıda takviyelerinde kullanılır. Antioksidan, bağışıklık destekleyici, kan şekeri dengeleyici ve karaciğer koruyucu etkileri nedeniyle çok sayıda takviye formülünde yer alır.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI

Kara dut polifenolleri, Nrf2-ARE yolunu aktive ederek hücresel savunma mekanizmalarını güçlendirir. Antosiyaninler, NF-κB sinyal yolunu baskılayarak inflamatuar genlerin ekspresyonunu azaltır. Ayrıca SIRT1 gen aktivasyonunu uyararak hücre yaşlanmasını geciktirici etki gösterir.

LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI

İbn-i Sina, kara dutu 'boğaz ağrısını hafifletici ve kan temizleyici' olarak tanımlamıştır. Davud el-Antaki, dut suyunu 'iltihabı çözer, mideyi yumuşatır' diye tarif eder. Osmanlı tıbbında dut pekmezi, zayıf düşen hastalara enerji ve kuvvet verici olarak kullanılmıştır.