- Bitki Adı
- Dövülmüş Dulavratotu Kökü
- Bitki Diğer Adları
- Kara Asma
- Latince Adı
- Tamus communis L.
- İngilizce Adı
- Black Bryony
- Bulunduğu Yer
- Avrupa, Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde yetişir.
- Toplanma Zamanı
- Yaz aylarında kökü toplanır.
- Kullanılan Bölgesi
- Kök-Meyve-Yaprak
- Yetiştiği Bölgeler
- Anadolu’da-Ege-Aydın-Muğla
Akdeniz iklimi görülen bölgeler.
BİTKİ TANIMI
Sarmaşık görünümlü, kırmızı meyveli ve zehirli özelliğe sahip bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Halk arasında ezilerek lapa yapılır, haricen uygulanır.
MODERN BİLİMDE
Modern bilimde tıbbi kullanımı sınırlıdır, toksik özellikleri nedeniyle kontrollü çalışmalarda incelenmektedir.
KULLANIM ALANLARI
- Ağrı kesici özelliği,
Cilt hastalıklarında dıştan kullanılır.
- Cilt lekeleri gidermede kullanılmakta
- Eklem ağrıları,
- Kusturucu özelliği bulunmakta,
- Müsilaj etkisi,
- Romatizma,
- Söktürücü özelliği bulunmakta,
Şişliklerde harici kullanılmıştır.
YAN ETKİLERİ
TAHRİŞ EDİCİ ETKİSİ BULUNMAKTA
Ağızdan alındığında ciddi zehirlenmelere yol açar, kesinlikle dahilen kullanılmaz.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Kök ezilerek lapa yapılır ve harici uygulanır.
BİTKİ İÇERİĞİ
Tamus communis kökü; saponinler, steroidal bileşikler, kumarinler, fenolik asitler ve reçinemsi maddeler içerir. Taze kök kısmında irritan özellik gösterebilen aktif fraksiyonlar bulunur.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Steroidal saponinler, diosgenin türevleri ve fenolik bileşikler başlıca biyolojik aktif maddelerdir.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Tamus türleri doğrudan yaygın farmasötik drog olarak kullanılmaz. Ancak içerdiği steroidal öncüller fitokimyasal ve biyosentetik araştırmalarda incelenmiştir.
Bitkinin Gıda Takviyelerinde Kullanılan Etken Ekstrat Maddesi Var mı
Toksik ve irritan potansiyeli nedeniyle dahili kullanım amacıyla takviye formunda önerilmez. Harici kullanım geleneksel uygulamalarla sınırlıdır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Dioscoreaceae ailesine yakın taksonomik ilişkileri nedeniyle steroidal saponin biyosentez yolakları moleküler düzeyde incelenmiştir. Sekonder metabolit gen ekspresyonu üzerine çalışmalar yapılmıştır.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER YA DA KULLANIMI
Anadolu geleneğinde dövülmüş kök haricen romatizmal bölgelere sürülmüş, ancak ciltte kızarıklık yapabileceği bilinerek dikkatli uygulanmıştır. Dahili kullanım tavsiye edilmemiştir.