- Bitki Adı
- Domuz Ağırşağı
- Bitki Diğer Adları
- Yer Somunu, Tavşankulağı, Domuz ekmeği
- Latince Adı
- Cyclamen coummiller
- İngilizce Adı
- Cyclamen
- Bulunduğu Yer
- Nemli ormanlık alanlar, gölgeli dağ yamaçları
- Toplanma Zamanı
- Sonbahar ve ilkbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Kök yumruları, yaprakları
- Yetiştiği Bölgeler
- Trabzon- Akdeniz ve Orta Doğu bölgelerinde yaygın
- Bitki Tanımı
- Çok yıllık otsu bitki, yumrulu yapıya sahip, pembe-mor çiçekli
- Günlük Kullanım
- Halk arasında çay veya kaynatma şeklinde az miktarda
- Modern Bilimde
- Modern tıpta araştırmalar sınırlıdır, özellikle antimikrobiyal özellikler üzerinde çalışmalar vardır
- Kullanım Alanları
- Halk hekimliğinde romatizma, sinüzit, cilt rahatsızlıkları için kullanıla gelmiştir
- Yan Etkileri
- Fazla kullanımı mide bulantısı, kusma ve zehirlenmelere yol açabilir
- Hazırlanış Şekli
- Kök yumrusu kaynatılıp haricen veya düşük doz dahilen kullanılır
- Bitki İçeriği
Cyclamen coum; saponinler (özellikle siklamin), triterpenoid yapılar, fenolik bileşikler ve nişastalı depo maddeleri içerir. Yumru kısmında biyolojik aktif saponin yoğunluğu yüksektir.
- Bitki Etken Maddesi
Siklamin başlıca aktif bileşendir. Bunun yanında triterpen saponin fraksiyonları ve fenolik türevler bulunur.
- Bitkinin İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Cyclamen türlerinden elde edilen saponin fraksiyonları mukolitik ve nazal sekresyon düzenleyici etkileri nedeniyle bazı fitofarmasötik ürünlerde değerlendirilmiştir. Ancak toksisite riski nedeniyle kontrollü doz gerektirir.
Bitkinin Gıda Takviyelerinde Kullanılan Etken Ekstrat Maddesi Var mı
Toksik potansiyeli nedeniyle doğrudan gıda takviyesi formunda yaygın kullanımı bulunmamaktadır. Dahili kullanım uzman denetimi gerektirir.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı
Cyclamen türleri üzerinde saponin biyosentez genleri ve sekonder metabolit üretim yolakları moleküler düzeyde incelenmiştir. Bitki savunma mekanizmaları üzerine gen ekspresyon analizleri yapılmıştır.
- Lokman Hekimlerden Kısa Gerçek Formüller ya da Kullanımı
Anadolu geleneğinde domuz ağırşağı haricen romatizmal bölgelere sürülen merhemlerde kullanılmıştır. Dahili kullanımın zararlı olabileceği bilinmiş ve dikkatle yaklaşılmıştır.