- Bitki Adı
- Çöplemecik Kökü
- Bitki Diğer Adları
- Boğça otu, Karaca otu, Boynuzotu, Kara çöpleme, Danakıran
- Azerbaycan Adı
- Qara çöpləmə
- Latince Adı
- Helleborus orientalis
- Almanca Adı
- Orientalische Nieswurz
- Arapça Adı
- خربق شرقي
- Farsça Adı
- خربق شرقی
- Fransızca Adı
- Hellébore oriental
- İngilizce Adı
- Oriental hellebore
- İtalyanca Adı
- Elleboro orientale
- Rusça Adı
- Морозник восточный
- Yunanca Adı
- Ανατολικό ελλέβορο
- Bulunduğu Yer
- Orman kenarları, dağ yamaçları, nemli bölgeler
- Toplanma Zamanı
- İlkbahar sonu – Yaz başı
- Kullanılan Bölgesi
- Kök ve rizom
- Yetiştiği Bölgeler
- Kafkasya, Anadolu’nun kuzey ve doğu bölgeleri, Balkanlar
BİTKİ TANIMI
40-50 cm boyunda büyüyen zehirli bir bitki türdür.
Özelikle Anadolu’da koyunların hastalanan koyunların kulağı kesilip belli süre konulur. Yüksek düzeyde ateş yapar ve bu şekilde hastalanan koyun çok kısa sürede iyileşir.
Fazla durursa koyun kulağını düşürecek kadar yüksektir.
Zehirli alkaloitler içeren, geniş yapraklı, çok yıllık otsu bir bitkidir.
GÜNLÜK KULLANIM
Tıbbi amaçla doğrudan kullanımı tehlikelidir, sadece uzman gözetiminde değerlendirilir.
MODERN BİLİMDE
Farmakolojik bileşenleri ve zehirli etkileri üzerine araştırmalar yapılmıştır.
KULLANIM ALANLARI
- Zehirlidir ev bitkisel tedavide tavsiye etmiyoruz,
- Ağrı kesici özelliği bulunmakta,
- Mikrop öldürücü etkisi var,
- Bohça otun kökü 40 derece ateş yapıyor,
Bohça otu yaprakları ağızda çiğne kanayan yaraya bas kanam durur.
Hastalanan hayvana kulak bıçak ile delinir.
Çöplemecik-Boğça otu kökü bir parça o deliğe sokulur.
Ateş yükselince çıkarılır.
Hayvan düzelir.
YAN ETKİLERİ
ZEHİRLİ
- Kuvvetli zehirlenme yapabilir;
kalp, sinir ve sindirim sistemini etkiler.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Ekstrakt veya tentür formunda, yalnızca uzman kontrolünde hazırlanır.
BİTKİ İÇERİĞİ
- Çöpleme kökü
- Steroidal alkaloidler,
- Glikozitler,
- Nişasta,
- Reçine
Tanen içerir.
Gıda olarak kullanılmaz, çünkü yüksek derecede zehirlidir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
- Başlıca bileşikleri
- Protoveratrin,
- Jervin,
- Veratridin,
Rubijervin gibi steroidal alkaloidlerdir.
İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Tarihsel olarak hipertansiyon ve aritmi tedavisinde araştırılmış,
Yüksek toksisitesi nedeniyle günümüzde ilaç yapımında kullanılmamaktadır.
Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı?
Steroidal alkaloidleri iyon kanalları üzerine etkileri nedeniyle farmakoloji ve toksikoloji araştırmalarında incelenmektedir.
- Klasik Hekimlerde Kullanımı (İbn Sînâ, er-Râzî vb.)
İbn Sînâ ve er-Râzî, çöplemeyi şiddetli etkili ve dikkatle kullanılacak bir bitki olarak tanımlamışlardır.
Düşük dozlarda haricen kullanılabileceğini, dahili kullanımının tehlikeli olduğunu belirtmişlerdir.