- Meyve Adı
- Ayıfındığı
- Meyve Diğer Adları
- Tesbih Ağacı, Yaban Ayvası
- Latince Adı
- Styrax officinalis L.
- Azerbaycan Adı
- Ayıfındığı
- Almanca Adı
- Storaxbaum
- Arapça Adı
- مصطكى (Mustaka)
- Farsça Adı
- مصطکی (Mastakī)
- Fransızca Adı
- Styrax officinal
- İngilizce Adı
- Storax
- İtalyanca Adı
- Storaque
- Rusça Adı
- Стиракс лекарственный (Stiraks lekarstvennyy)
- Yunanca Adı
- Στύραξ (Stýrax)
- Bulunduğu Yer
- Akdeniz havzası, Anadolu, Orta Doğu
- Toplanma Zamanı
- Yaz sonu – Sonbahar
- Kullanılan Bölgesi
- Meyve ve sakız reçinesi
- Yetiştiği Bölgeler
- Türkiye, Suriye, Lübnan, Yunanistan
MEYVE TANIMI
Ayıfındığı, küçük yuvarlak meyveleri ve reçineli yapısıyla tanınan bir ağaç türüdür.
GÜNLÜK KULLANIM
Reçinesi tütsü, merhem ve şurup yapımında kullanılır.
MODERN BİLİMDE
Reçinesi antiseptik, balgam söktürücü ve yara iyileştirici olarak incelenmiştir.
KULLANIM ALANLARI
styrax reçinesini antiseptik ve balgam söktürücü olarak değerlendirir.
YAN ETKİLERİ
Aşırı kullanımda mideyi tahriş edebilir.
HAZIRLANIŞ ŞEKLİ
Reçinesi toplanarak işlenir, meyvesi kurutulur.
- Tütsü, merhem, şurup,
BİTKİ İÇERİĞİ
Ayıfındığı (Styrax officinalis L.), Styracaceae familyasından, Akdeniz bölgesine özgü aromatik bir ağaç türüdür. Bitkinin en değerli kısmı, kabuğundan elde edilen reçinedir. Bu reçine 'storaks' adıyla bilinir. İçeriğinde sinnamik asit, benzoik asit, styrakol, styrakrezol, vanilin, uçucu yağlar, fenolik bileşikler ve reçineli balsamlar bulunur. Aromatik ve antiseptik özelliği ile bilinir.
BİTKİ ETKEN MADDESİ
Etken maddeleri sinnamik asit, benzoik asit, styrakol, vanilin, rezinöz maddeler ve uçucu yağlardır. Bu bileşenler antiseptik, balgam söktürücü, antimikrobiyal ve yara iyileştirici özellik taşır. Vanilin içeriği aynı zamanda aromaterapik etki sağlar.
BİTKİNİN İLAÇ SEKTÖRÜNDE KULLANILAN ETKEN MADDESİ
Styrax officinalis’ten elde edilen storaks balsamı, farmasötik endüstride antiseptik ve balgam söktürücü ilaç formülasyonlarında kullanılır. Özellikle boğaz enfeksiyonlarında pastil ve öksürük şuruplarında yer alır. Ayrıca haricen antiseptik merhemlerde yara temizleyici olarak kullanılır.
BİTKİ GIDA TAKVİYELERİNDE KULLANILAN EKSTRAKT MADDESİ VAR MI
Evet. Storaks ekstresi, gıda takviyelerinde aromatik solunum desteği ve antioksidan etki için kullanılmaktadır. Ayrıca bazı doğal diş macunu ve gargara formüllerinde uçucu bileşen olarak yer alır.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK OLARAK KULLANIMI VAR MI
Styrax bileşenlerinden sinnamik asit ve benzoik asit, inflamatuar sinyal yollarını baskılayarak (NF-κB, COX-2) sitokin üretimini azaltır. Ayrıca antioksidan savunma genlerini (SOD, CAT, GPx) aktive eder. Vanilin, hücre içi oksidatif hasarı azaltarak DNA koruyucu etki gösterir. Bu etkiler, moleküler düzeyde antiinflamatuar ve hücre yenileyici etki sağlar.
LOKMAN HEKİMLERDEN KISA GERÇEK FORMÜLLER VEYA KULLANIMI
İbn-i Sina, Styrax balsamını 'nefesi ferahlatan, öksürüğü hafifleten ve kalbi kuvvetlendiren' olarak tanımlar. Davud el-Antaki, 'storaks, sinirleri yatıştırır, göğsü yumuşatır' der. Anadolu’da storaks, tıpkı misk veya gül yağı gibi yakılarak tütsü olarak da kullanılmıştır.

