- Bitki Adı
- Ayçiçeği
- Bitki Diğer Adları
- Günebakan, Gündöndü
- Latince Adı
- Helianthus annuus L.
- Almanca Adı
- Sonnenblume
- Arapça Adı
- عباد الشمس
- Farsça Adı
- آفتابگردان
- Fransızca Adı
- Tournesol
- İngilizce Adı
- Sunflower
- İtalyanca Adı
- Girasole
- Rusça Adı
- Подсолнечник
- Yunanca Adı
- Ηλίανθος
- Bulunduğu Yer
- Tarlalar, bahçeler ve geniş ekim alanları.
- Toplanma Zamanı
- Yaz ortasından sonbahara kadar.
- Kullanılan Bölgesi
- Tohumları ve yağı.
- Yetiştiği Bölgeler
- Trakya-Dünya genelinde ılıman iklimlerde, Özellikle Kuzey ve Güney Amerika
- Bitki Tanımı
- Ay çiçeği belki de dünyanın birçok tarım bölgesinde çok rahat bir şekilde yetişebilen bitki türü.
- Günlük Kullanım
- Tohumları çerez olarak tüketilebilir, yağı yemeklerde kullanılabilir.
- Kullanım Alanları
- Beslenme, yağ üretimi, kozmetik ürünler.
- Yan Etkileri
- Aşırı tüketim, yüksek kalori nedeniyle kilo artışına yol açabilir.
- Hazırlanış Şekli
- Tohumları kavrularak veya çiğ olarak tüketilir, yağı soğuk pres yöntemiyle elde edilir.
- Azerbaycan Adı
- Günəbaxan
- Yıllık ekim yapılarak ekilmektedir
Tohumundan ayçiçeği yağı yapılmaktadır.
Ülkemiz dede tüketimi çoktur son zamanlarda biyo dizel üretim nedeniyle fiyatlar konusunda biraz artmıştır.
Ayçiçeği, büyük ve sarı çiçek başlarıyla bilinen, boyu 2-3 metreye kadar ulaşabilen tek yıllık bir bitkidir. Çiçekleri güneşe yönelerek büyür.
- Modern Bilimde Yeri
Tecrübelerime göre ayçiçeği, zengin yağ içeriği ile beslenmede önemli bir yere sahiptir. Bilimsel çalışmalar, ayçiçeği yağının doymamış yağ asitleri bakımından zengin olduğunu ve kalp-damar sağlığına katkıda bulunabileceğini göstermektedir.
- Bitki İçeriği
Ayçiçeği tohumları %40-50 oranında sabit yağ (linoleik asit, oleik asit), protein, tokoferoller (E vitamini), steroller ve fenolik bileşikler içerir. Çiçeklerinde flavonoidler bulunur.
Yağı gıda sektöründe en yaygın kullanılan bitkisel yağlardandır.
- Panzehir, Antibiyotik, Antiseptik
Ayçiçeği yaprak ve çiçekleri geleneksel olarak ateş düşürücü, balgam söktürücü ve hafif antiseptik özellikleriyle kullanılmıştır. Ancak Osmanlı hekimliğinde ateş düşürücü ve balgam söktürücü olarak kullanıldığına dair kayıtlar vardır.
Ayçiçeğini, özellikle sağlıklı yağ kaynakları içinde değerlendirir.
Ayçiçeği yağı bakteri ve virüslerin vücuda girmesini engellemekte yardımcı olabilir.
Birçok eklem rahatsızlıkları zamanı ayçiçeği yağı kullanılıyor.
Cildi temizlemek içinde kullanıla bilinir.
E vitamini bakımından zengin ayçiçeği yağı cilt sağlığına fayda sağlayabilir.
- Bitki Etken Maddesi
Tohum yağı linoleik asit, oleik asit, tokoferoller; çiçek ve yaprakları flavonoidler (quercetin, luteolin türevleri), fenolik asitler içerir.
- İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Ayçiçeği yağı farmasötik preparatlarda çözücü, taşıyıcı yağ ve vitamin E kaynağı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca damar sağlığına yönelik araştırmalarda değerlendirilmiştir.
- Gıda Takviyelerinde Kullanımı
Evet. Ayçiçeği yağı kapsül formunda E vitamini desteği ve kardiyovasküler sağlık için gıda takviyelerinde kullanılmaktadır.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik
Ayçiçeği yağındaki tokoferoller ve fitosteroller antioksidan özellikleriyle hücre kültürü ve moleküler biyoloji araştırmalarında değerlendirilmektedir.