- Bitki Adı
- Arpa
- Bitki Diğer Adları
- Yabani Arpa
- Latince Adı
- Hordeum vulgare L.
- Almanca Adı
- Gerste
- Arapça Adı
- شعير
- Farsça Adı
- جو
- Fransızca Adı
- Orge
- İngilizce Adı
- Barley
- İtalyanca Adı
- Orzo
- Rusça Adı
- Ячмень
- Yunanca Adı
- Κριθάρι
- Bulunduğu Yer
- Tarım arazileri, sulak alanlar ve çayır bölgeleri.
- Toplanma Zamanı
- Yaz aylarında başaklar olgunlaştığında.
- Kullanılan Bölgesi
- Tohumları.
- Yetiştiği Bölgeler
- Dünya genelinde ılıman iklimlerde.
- Bitki Tanımı
- Yıllık, buğdaygiller familyasından, uzun saplı ve başaklı tahıl bitkisidir. Taneleri açık sarı renkte, nişasta bakımından zengindir.
- Günlük Kullanım
- Haşlanarak, un haline getirilerek veya çorbalarda kullanılabilir.
- Kullanım Alanları
- Alkol yapımında kullanılmakta,
- Yan Etkileri
- Gluten içerdiği için çölyak hastalarında kullanılmaz.
- Hazırlanış Şekli
- Taneler haşlanarak, un haline getirilerek veya çorba yapılarak değerlendirilir.
- Azerbaycan Adı
- Arpa
- Modern Bilimde Yeri
Tecrübelerime göre arpa, lif ve beta-glukan içeriğiyle bedensel dengeye ve sindirim düzenine katkı sağlar. Bilimsel araştırmalar, kolesterol dengesi ve bağırsak sağlığı üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir.
- Besleyici,
- Biyodizel yapımında kullanılmakta,
Egzama ve sedef tedavisinde dışarda banyo olarak kullanılmakta fayda verir.
- Hastalık sonrası dönemde güç verir çorbası,
- Hayvan yemi olarak kullanılmakta,
İdrar yollarını temizler ve artırır.
İltihap kurutucu özelliği bulunmakta.
- Prostat büyümesinde etkin rol alarak büyümeyi önler,
Hayvanlara fazla verilmesi zarar verir. Arpa Hordeum vulgare belki de herkes tarafından çok net bilinen tahıllarımızdan bir tür oluna arpa için halk dilinde arpayı fazla kaçırmak kelimesi kullanılmıştır buda onun gücünün simgesidir.
- Bitki İçeriği
Arpa tanesi yüksek oranda nişasta (%60-65), protein (%10-12), çözünür lif (özellikle beta-glukan),
B grubu vitaminleri, tokoferoller (E vitamini), mineral maddeler (magnezyum, demir, çinko) içerir.
Besin ve içecek sektöründe (ekmek, bira, malt) geniş kullanım alanına sahiptir.
- Panzehir, antibiyotik, antiseptik özelliği
Arpa doğrudan antiseptik özellik taşımaz, ancak beta-glukan içeriği bağışıklık sistemini destekleyici etki gösterir.
Geleneksel kullanımda ateş düşürücü ve mideyi yatıştırıcı olarak değerlendirilmiştir.
- Bitki Etken Maddesi
Arpa tanesinde polifenoller, flavonoidler, fenolik asitler, saponinler, tokoferoller ve özellikle beta-glukan bulunur.
Zehirli bileşik içermez.
- İlaç Sektöründe Kullanılan Etken Maddesi
Arpa beta-glukanı kolesterol düşürücü, prebiyotik ve bağışıklık düzenleyici özellikleriyle farmakolojik araştırmalarda yer almaktadır.
Ayrıca arpa maltı ilaç taşıyıcı çözeltilerde kullanılmaktadır.
- Gıda Takviyelerinde Kullanımı
Evet. Arpa beta-glukanı ve yeşil arpa tozu gıda takviyelerinde bağırsak sağlığı, kolesterol kontrolü ve bağışıklık desteği için kullanılmaktadır.
Moleküler Biyoloji ve Genetik Olarak Kullanımı Var mı?
Arpa, genetik ve moleküler biyoloji çalışmalarında model bitki olarak kullanılmıştır.
Özellikle tahıl genomu, stres toleransı ve besin biyoyararlılığı üzerine araştırmalarda değerlidir.
- Klasik Hekimlerde Kullanımı
İbn Sînâ arpayı ateş düşürücü, sindirim kolaylaştırıcı ve mideyi yatıştırıcı olarak tanımlamıştır.
Er-Râzî de arpa lapasını iltihap giderici ve harici uygulamalarda tavsiye etmiştir.